Η αστρονομική παρέλαση Φεβρουαρίου κορυφώνεται στις 28 Φεβρουαρίου, όταν έξι πλανήτες θα φαίνονται ταυτόχρονα στον απογευματινό ουρανό. Το φαινόμενο της πλανητικής ευθυγράμμισης, όπως το περιγράφει η NASA, θα είναι ορατό παγκοσμίως, με ορισμένους πλανήτες να διακρίνονται ακόμη και με γυμνό μάτι.
Τι είναι η πλανητική ευθυγράμμιση
Το φαινόμενο που συχνά αποκαλείται «παρέλαση πλανητών» παρατηρείται όταν τουλάχιστον τέσσερις ή πέντε πλανήτες εμφανίζονται ταυτόχρονα στον ουρανό. Στις 28 Φεβρουαρίου, θα είναι ορατοί ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Δίας, ο Κρόνος, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας, σε μια σχετικά κοντινή διάταξη όπως φαίνεται από τη Γη, σύμφωνα με τον Guardian.
Η αιτία βρίσκεται στο ότι οι πλανήτες κινούνται γύρω από τον Ήλιο περίπου στο ίδιο επίπεδο, το λεγόμενο εκλειπτικό επίπεδο. Παρότι καθένας ακολουθεί διαφορετική τροχιά και ταχύτητα, υπάρχουν περίοδοι όπου από τη γήινη οπτική φαίνεται να ευθυγραμμίζονται. Στην πραγματικότητα, οι αποστάσεις τους παραμένουν τεράστιες, από εκατομμύρια έως δισεκατομμύρια χιλιόμετρα· πρόκειται για οπτικό αποτέλεσμα και όχι για πραγματική εγγύτητα στο Διάστημα.
Έχει συμβεί ξανά;
Ανάλογο θέαμα καταγράφηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2025, όταν επτά πλανήτες —Ερμής, Αφροδίτη, Άρης, Δίας, Κρόνος, Ουρανός και Ποσειδώνας— εμφανίστηκαν σε σπάνια διάταξη που δεν αναμένεται να επαναληφθεί έως το 2040.
Τότε, ο αστρονόμος Γκρεγκ Μπράουν από το Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Γκρίνουιτς είχε επισημάνει στο PA Media ότι ομάδες τριών, τεσσάρων ή πέντε πλανητών που είναι ορατοί ταυτόχρονα δεν αποτελούν ασυνήθιστο φαινόμενο και παρατηρούνται κάθε χρόνο. Ωστόσο, όσο αυξάνεται ο αριθμός των πλανητών που συμμετέχουν, τόσο πιο σπάνιες γίνονται οι συνθήκες που επιτρέπουν την ταυτόχρονη ορατότητά τους.
Ποιοι πλανήτες φαίνονται με γυμνό μάτι
Σύμφωνα με τη NASA, τέτοιες ευκαιρίες μπορεί να διαρκέσουν από μερικές εβδομάδες έως και περισσότερο από έναν μήνα, καθώς οι πλανητικές κινήσεις είναι σταδιακές. Παρότι κάποιοι θα μπορέσουν να διακρίνουν το φαινόμενο νωρίτερα, η 28η Φεβρουαρίου θεωρείται η ημερομηνία κατά την οποία οι πλανήτες θα εμφανίζονται πιο «συγκεντρωμένοι».
Με γυμνό μάτι θα είναι ορατοί:
- Ερμής
- Αφροδίτη
- Άρης
- Δίας
Ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας θα απαιτούν κιάλια ή τηλεσκόπιο, λόγω χαμηλής φωτεινότητας και μεγάλης απόστασης. Ο Ερμής ενδέχεται να είναι πιο δύσκολο να εντοπιστεί, καθώς θα βρίσκεται χαμηλά κοντά στον ορίζοντα.
Πότε είναι η ιδανική ώρα παρατήρησης
Η καλύτερη στιγμή για να παρακολουθήσει κανείς την ευθυγράμμιση είναι περίπου 30 λεπτά μετά τη δύση του ηλίου. Η εφαρμογή Star Walk προτείνει παρατήρηση χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα, σε σημείο με καθαρό ορίζοντα και χωρίς εμπόδια.
Η NASA επισημαίνει ότι για να είναι ορατός ένας πλανήτης χωρίς οπτικά μέσα, θα πρέπει να βρίσκεται αρκετές μοίρες πάνω από τον ορίζοντα, με τις 10 μοίρες ή και περισσότερο να θεωρούνται ιδανικές. Κοντά στο έδαφος, η ατμόσφαιρα της Γης μειώνει σημαντικά τη φωτεινότητα, διασκορπίζοντας και απορροφώντας το φως, γεγονός που δυσκολεύει την παρατήρηση ακόμη και φωτεινών πλανητών.
Από πού θα είναι ορατό το φαινόμενο
Η πλανητική ευθυγράμμιση θα είναι ορατή σε ολόκληρο τον κόσμο. Ωστόσο, επειδή η 28η Φεβρουαρίου αποτελεί ημερομηνία κορύφωσης, σε ορισμένες περιοχές η καλύτερη παρατήρηση μπορεί να γίνει λίγες ημέρες πριν ή μετά.
Σύμφωνα με τη Star Walk, οι ενδεικτικές καλύτερες ημερομηνίες είναι:
- 25η Φεβρουαρίου για το Σάο Πάολο
- 28η Φεβρουαρίου για την Αθήνα, τη Νέα Υόρκη, την Πόλη του Μεξικού και το Τόκιο
- 1η Μαρτίου για το Πεκίνο, το Βερολίνο, το Λονδίνο και τη Μουμπάι
- 2α Μαρτίου για το Ρέικιαβικ
Το σπάνιο αυτό ουράνιο θέαμα δίνει μια ξεχωριστή ευκαιρία παρατήρησης, αρκεί ο ουρανός να είναι καθαρός και ο ορίζοντας ανεμπόδιστος.