Οι κινήσεις απαγόρευσης της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε εφήβους Ευρώπης και Ασίας γίνονται… viral. Το πρόσφατο ρυθμιστικό «στοίχημα» της Αυστραλίας εξαπλώνεται πλέον σε πάνω από 12 πρωτεύουσες, με τους ηγέτες τους να χρησιμοποιούν τα ζητήματα που εγείρουν τα social media για εκκλήσεις στους γονείς όλων των πολιτικών αποχρώσεων.
Οι πρωτοβουλίες των κυβερνήσεων ενισχύουν τις αυξανόμενες αντιδράσεις εναντίον της χρήσης των κινητών τηλεφώνων από εφήβους, στην οποία επικριτές αποδίδουν την επιδείνωση της ψυχικής υγείας τους και μια επιδημία εθισμού στις οθόνες, όπως διαπιστώνει δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Από το Παρίσι μέχρι το Νέο Δελχί, οι περιορισμοί πρόσβασης των παιδιών σε εφαρμογές όπως το TikTok, το Instagram και το YouTube συζητούνται ή εφαρμόζονται, σηματοδοτώντας ένα σημείο καμπής στη συζήτηση σχετικά με τη ρύθμιση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, και ένα πιθανό μπλοκάρισμα στην ασυγκράτητη ροή χρήσης εφαρμογών των εταιρειών τεχνολογίας.
Στις ΗΠΑ, η πολιτεία της Φλόριντα αναφέρει ότι έχει ξεκινήσει την επιβολή απαγόρευσης της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης σε άτομα κάτω των 14 ετών, ενώ άλλες πολιτείες, όπως η Καλιφόρνια και η Νέα Υόρκη, έχουν θεσπίσει νομοθεσία που απαιτεί ετικέτες προειδοποίησης που να αναφέρουν λεπτομερώς τις πιθανές βλάβες σε παιδιά και εφήβους από εφαρμογές των social media.
Η Meta Platforms, ιδιοκτήτρια του Instagram και η YouTube, ιδιοκτησίας της Google, αυτή την εποχή εμφανίζονται ως κατηγορούμενοι σε αστική δίκη στην Καλιφόρνια, η οποία επικεντρώνεται στην πιθανή βλάβη που προκαλούν οι εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης στην ψυχική υγεία των εφήβων.
Την Τετάρτη, ο διευθύνων σύμβουλος της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, σε ένορκη κατάθεση, υπερασπίστηκε τις πρακτικές της εταιρείας του εν μέσω ερωτημάτων σχετικά με τις προσπάθειες της εταιρείας του να εξασφαλίσει περισσότερο χρόνο και προσοχή από τους χρήστες της, όπως αναφέρει η Wall Street Journal.
Ο πάμπλουτος επιχειρηματίας ισχυρίσθηκε ότι η Meta δεν έχει ως στόχο τον εθισμό των χρηστών και δεν επιδιώκει να προσελκύσει εφήβους. Τα TikTok και Snap έφθασαν σε εξωδικαστική διευθέτηση. Οι συνήγοροι τους δήλωσαν ότι τα προϊόντα τους δεν προκαλούν εθισμό και δεν ευθύνονται για τα προβλήματα ψυχικής υγείας ενός εκ των εναγόντων.
Τα όρια ηλικίας που προτείνονται σε ευρωπαϊκές χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Αυστρία, ποικίλλουν, αλλά είναι γενικά στοχευμένα στην παρεμπόδιση πρόσβασης των εφήβων στις πλατφόρμες που προσφέρουν σύντομης μορφής ροές βίντεο και αναρτήσεων. Οι πρωτοβουλίες αντικατοπτρίζουν πολιτική βούληση, αλλά και προβληματισμό σχετικά με τα απτά αποτελέσματα του αποκλεισμού των νέων από τα social media.
Τον Δεκέμβριο, η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα στον κόσμο που μπλόκαρε την πρόσβαση σε άτομα κάτω των 16 ετών, αναγκάζοντας εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης, όπως η Meta, η ByteDance, ιδιοκτήτρια του TikTok, και το YouTube, να απενεργοποιήσουν εκατομμύρια λογαριασμούς εφήβων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Εκτοτε, το γαλλικό κοινοβούλιο ψήφισε απαγόρευση για τους χρήστες των social media κάτω των 15 ετών, με στόχο τη θέσπιση νόμου πριν από τη νέα σχολική χρονιά, η Ισπανία σχεδιάζει την απαγόρευσή της για εφήβους κάτω των 16 ετών, η γερμανική κυβέρνηση υποστηρίζει αντίστοιχες απαγορεύσεις, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο τον επόμενο μήνα ξεκινά δημόσια διαβούλευση – με τον Κιρ Στάρμερ να προαναγγέλλει σύγκρουση με τις εταιρείες τεχνολογίας.
Σε σύνοδο κορυφής για την ΤΝ στο Νέο Δελχί την περασμένη εβδομάδα, ο υπουργός Τεχνολογίας της Ινδίας δήλωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες με εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με περιορισμούς βάσει ηλικίας. Ο παρευρισκόμενος στη σύνοδο, γάλλος πρόεδρος Μακρόν, προειδοποίησε για την ανάγκη προστασίας των παιδιών και των εφήβων από αυτό που αποκάλεσε αρνητικές επιπτώσεις των social media και των chatbot Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ο Μακρόν υποστήριξε επίσης ότι οι αλγόριθμοι των μέσων κοινωνικής δικτύωσης είναι «στημένοι», και αμφισβήτησε τον ισχυρισμό ορισμένων εταιρειών τεχνολογίας ότι προστατεύουν την ελευθερία της έκφρασης. «Η ελευθερία του λόγου είναι καθαρή ανοησία, αν κανείς δεν γνωρίζει πώς καθοδηγείται σε αυτή την φερόμενη ως ελευθερία του λόγου», είπε χαρακτηριστικά, όπως επισημαίνει η Wall Street Journal.
Πρόσφατες μελέτες στις ΗΠΑ και την Ευρώπη δείχνουν ότι οι περισσότεροι έφηβοι χρησιμοποιούν τις εφαρμογές καθημερινά. Στη Γαλλία, μια έκθεση του Κοινοβουλίου διαπίστωσε ότι περίπου το 93% των μαθητών γυμνασίου διαθέτουν λογαριασμούς κοινωνικής δικτύωσης, ενώ στις ΗΠΑ η πλειοψηφία των εφήβων ηλικίας 13-17 ετών επισκέπτονται το YouTube, το TikTok και το Instagram καθημερινά, σύμφωνα με έρευνα του Pew Research Center.
Ωστόσο, οι εταιρείες τεχνολογίας, καθώς και ορισμένες οργανώσεις για τα ψηφιακά δικαιώματα των παιδιών υποστηρίζουν ότι τα μέτρα για τα όρια ηλικίας είναι αμβλυμένα εργαλεία που είναι πιθανό να γυρίσουν μπούμερανγκ. Λένε ότι οι απαγορεύσεις αποκόπτουν τους εφήβους από πηγές σύνδεσης, αίσθησης του ανήκειν, και μάθησης – και επισημαίνουν ότι η σύνδεση των social media με τα προβλήματα ψυχικής υγείας των εφήβων παραμένει αναπόδεικτη.
Στην Αυστραλία, υπάρχουν κάποιες ανεπίσημες ενδείξεις ότι οι νεότεροι έφηβοι έχουν στραφεί αντ’ αυτού σε διαδικτυακά παιχνίδια για πολλούς παίκτες με λειτουργίες συνομιλίας που δεν καλύπτονται από την απαγόρευση. Το YouTube αναφέρει ότι η απαγόρευσή του στην Αυστραλία επιβλήθηκε βιαστικά, και δεν έχει οδηγήσει τους εφήβους σε ασφαλέστερες διαδικτυακές εμπειρίες.
Τα Snap, TikTok, YouTube και Meta –ιδιοκτήτης του Instagram– ισχυρίζονται ότι είναι ασφαλέστερο για τους εφήβους να έχουν πρόσβαση σε εμπειρίες που προσφέρουν και είναι κατάλληλες για την ηλικία τους. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal προτείνουν περιορισμούς περιεχομένου και αποκλεισμούς στα μηνύματα και τις ζωντανές μεταδόσεις, καθώς και όρια χρήσης και συνδέσμους σε λογαριασμούς γονέων.
Αρκετά στελέχη του τεχνολογικού κλάδου παραδέχονται κατ’ ιδίαν ότι πολλές από τις προτεινόμενες απαγορεύσεις είναι πιθανό να γίνουν νόμοι, καθώς παρουσιάζουν μια εύκολη πολιτική νίκη που προσελκύει γονείς από τη Δεξιά και την Αριστερά. Ορισμένες εταιρείες τεχνολογίας επικεντρώνουν τις πιέσεις τους στην προσπάθεια να εξαιρεθούν οι ίδιες από τις απαγορεύσεις – ή, στη χειρότερη περίπτωση, να μην εξαιρεθούν οι ανταγωνιστές τους.
Η Wall Street Journal αναφέρει ότι η Meta και το TikTok υποστηρίζουν ότι το YouTube θα πρέπει να καλύπτεται από τις απαγορεύσεις. Η Snap από την πλευρά της υποστηρίζει ότι είναι κυρίως εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων και θα πρέπει να εξαιρεθεί. Το YouTube αναφέρει ότι αντιτίθεται στις γενικές απαγορεύσεις.
Ο άμεσος οικονομικός αντίκτυπος στις εταιρείες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να είναι περιορισμένος, καθώς πολλές ήδη περιορίζουν στοχευμένες διαφημίσεις σε ανηλίκους, βασίζοντάς τες μόνο σε ευρείες κατηγορίες, όπως η γενική τοποθεσία. Αλλά ένα πιο άμεσο κόστος των απαγορεύσεων θα είναι η διακοπή της ροής μελλοντικών χρηστών, που θα χρησιμοποιούσαν τις εφαρμογές και ως ενήλικες.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News