Η απασχόληση στην Έρευνα και Καινοτομία στην Ελλάδα παραμένει αισθητά χαμηλότερη από τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ και της ΕΕ, σύμφωνα με τη νέα έκθεση του Παρατηρητηρίου ReICO (Research and Innovation Careers Observatory) Το ReICO αποτελεί μια κοινή πρωτοβουλία της ΕΕ και του ΟΟΣΑ και καταγράφει την εξέλιξη, την παρουσία στην αγορά εργασίας και την κυκλοφορία του εργατικού δυναμικού στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας (Ε&Κ) σε περισσότερες από 50 χώρες.
Η Ελλάδα είναι τελευταία στον ΟΟΣΑ σε μισθολογικό κόστος για προσωπικό Έρευνας και Ανάπτυξης – πηγή: ReICO (πατήστε στην εικόνα για μεγέθυνση
Στην Ελλάδα το ποσοστό αποφοίτων STEM (Επιστήμη-Τεχνολογία-Μηχανική-Μαθηματικά) είναι το 30,9% των πτυχιούχων, έναντι 25,8% στον ΟΟΣΑ. – πηγή: ReICO
Μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ χωρών
Ο αριθμός εργαζομένων σε Έρευνα και Ανάπτυξης (R&D) αυξάνεται στον ΟΟΣΑ και στην ΕΕ
Εργαζομενοι σε Επιστήμες-Μηχανική και ΤΠΕ ως % της απασχόλησης Η Ελλάδα είναι πίσω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, αλλα μπροστά από Ιταλία-Ισπανία
Πού βρίσκεται η Ελλάδα
Σύμφωνα με τους πίνακες του REiCO, οι επαγγελματίες των Επιστημών και της Μηχανικής στην Ελλάδα αποτελούν το 3,9% του συνόλου της απασχόλησης, ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ και της ΕΕ (3,7% και 3,8% αντίστοιχα). Στον αντίποδα, οι επαγγελματίες Τεχνολογιών Πληροφορίας Επικοινωνιών (ΤΠΕ) αποτελούν το 1,3% της απασχόλησης, έναντι 3,1% στον ΟΟΣΑ και 3,2% στην ΕΕ.
Υπάρχει δηλαδή μια έντονη δυσαναλογία στο μείγμα της απασχόλησης σε κλάδους STEM, εις βάρος των ΤΠΕ. Η Ελλάδα είναι μέν στις τελευταίες θέσεις του ΟΟΣΑ, όμως βρίσκεται συγκριτικά σε ελαφρώς καλύτερη θέση από άλλες μεσογειακές χώρες (Ιταλία-Ισπανία).
Η εικόνα διαφοροποιείται όταν εξετάζουμε τον τομέα της Έρευνας και Ανάπτυξης (Ε&Α). Κατά μέσο όρο στις χώρες του ΟΟΣΑ αντιστοιχούν 14,9 θέσεις εργασίας Ε&Α ανά 1000 εργαζόμενους (σε ισοδύναμο πλήρους απασχόλησης) και 15,3 στην ΕΕ.
Στην Ελλάδα η αντιστοιχία είναι 13,4 θέσεις Ε&Α ανά 1000 εργαζόμενους, επίπεδο υψηλότερο από την Ιταλία, αλλά πίσω από την Ισπανία. Από αυτούς η μεγάλη πλειοψηφία (9,4) είναι ερευνητικό προσωπικό, δηλαδή απασχολούνται πρωτίστως στα πανεπιστήμια και όχι στις επιχειρήσεις-βιομηχανία. Πρόκειται για αριθμό σχετικά κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ και του ΟΟΣΑ (10 και 9,8 αντίστοιχα). Αποδεικνύεται δηλαδή ότι εκεί που υστερεί πρωτίστως η Ελλάδα είναι στην ενίσχυση των τμημάτων Έρευνας και Ανάπτυξης στον ιδιωτικό τομέα, γεγονός που συνδέεται με τη δομή της οικονομίας.
Πιθανόν επειδή οι ερευνητές στα πανεπιστήμια αμείβονται με ψίχουλα (ακόμα και οι υποτροφίες έχουν παγώσει, ενώ κυνηγάνε με το ντουφέκι ευρωπαϊκά προγράμματα), έχουμε και τις λιγότερες μισθολογικές δαπάνες στον ΟΟΣΑ σε αυτό τον τομέα.
Η υστέρηση του παραγωγικού μοντέλου επιβεβαιώνεται και από την έρευνα του ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, που βασίζεται σε στοιχεία της Eurostat. Η απασχόληση σε τομείς υψηλής και μεσαίας τεχνολογίας στη μεταποίηση ανέρχεται μόλις στο 1,4% της συνολικής απασχόλησης στην Ελλάδα, έναντι 5,9% στην ΕΕ-27. Παρ’ ότι η χώρα παρουσιάζει οριακή βελτίωση το τελευταίο έτος (κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες), τα επίπεδα πριν από την πανδημία δεν έχουν ανακτηθεί. Αντίθετα, στην ΕΕ ο δείκτης μένει σχεδόν σταθερός περίπου στο 6% της συνολικής απασχόλησης.