Οταν εκρήγνυται μια ατομική βόμβα, δημιουργεί ένα μοναδικό χημικό περιβάλλον που είναι σχεδόν αδύνατο να αναπαραχθεί σε εργαστήριο — και μέσα στην καταστροφή που προκαλεί, η έκρηξη μπορεί να δημιουργήσει κάτι εντελώς νέο.
Αυτό συνέβη στις 6 Αυγούστου του 1945, σε μια από τις πιο καταστροφικές εκρήξεις που γνώρισε ποτέ ο πλανήτης. Η ατομική βόμβα που έπληξε τη Χιροσίμα δημιούργησε ένα μεταλλικό υλικό που δεν είχε παρατηρηθεί ποτέ πριν, ούτε στη φύση ούτε σε εργαστήριο.
Οπως αναφέρει το Scientific American, ο Λούκα Μπίντι, γεωεπιστήμονας στο Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας στην Ιταλία, εντόπισε αυτό το κράμα συλλέγοντας μικροσκοπικά θραύσματα από τις παραλίες του κόλπου της Χιροσίμα. «Ακόμη και δεκαετίες αργότερα, ένας κόκκος με διάμετρο μόλις λίγων μικρομέτρων μπορεί να διατηρεί ένα λεπτομερές αποτύπωμα των συνθηκών που επικράτησαν για κλάσματα του δευτερολέπτου. Αυτά τα σωματίδια δεν είναι απλώς λιωμένα συντρίμμια. Είναι φυσικά αρχεία της έκρηξης», εξηγεί ο ίδιος στον επιστημονικό ιστότοπο.
Μια πυρηνική έκρηξη επιδρά στο περιβάλλον όπως ένας κεραυνός ή μια πρόσκρουση μετεωρίτη: ο αέρας θερμαίνεται σε θερμοκρασίες συγκρίσιμες με εκείνες της επιφάνειας του Ηλιου και στη συνέχεια ψύχεται ταχύτατα, ενώ διαφορετικά υλικά εξαερώνονται και συνδυάζονται με τρόπους που υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν θα συνδυάζονταν ποτέ.
Επειδή όλα αυτά εκτυλίσσονται μέσα σε ελάχιστο χρόνο, τα εξαερωμένα μέταλλα δεν προλαβαίνουν να σταθεροποιηθούν όπως συνήθως, με αποτέλεσμα «κάθε μικροσκοπικό σταγονίδιο να μετατρέπεται ουσιαστικά σε ένα ανεξάρτητο πείραμα», όπως εξηγεί ο Μπίντι.
Ενα από τα χιλιάδες — ίσως και εκατομμύρια — τέτοια «μικροπειράματα» που προκάλεσε η έκρηξη στη Χιροσίμα οδήγησε στον σχηματισμό ενός κράματος που αποτελείται κυρίως από σίδηρο, χρώμιο, νικέλιο, μαγγάνιο, μολυβδαίνιο, πυρίτιο και αλουμίνιο, αναμεμειγμένα σε ένα ομοιογενές κυβικό πλέγμα.
Η σύσταση και η κρυσταλλική δομή αυτού του υλικού δεν είχαν παρατηρηθεί ποτέ ξανά. Υπό κανονικές συνθήκες, ένας τέτοιος συνδυασμός στοιχείων θα σταθεροποιούνταν σε μια απλούστερη κρυσταλλική δομή με λιγότερα συστατικά, όμως στην προκειμένη περίπτωση διατηρεί μια πολύπλοκη κυβική μορφή.
Στο παρελθόν, επιστήμονες έχουν ανακαλύψει και άλλες νέες ουσίες που σχηματίστηκαν υπό πυρηνικές ή άλλες ακραίες συνθήκες. Ανάμεσά τους είναι ο τρινινίτης (trinitite), ένα υαλώδες υλικό που δημιουργήθηκε κατά την πρώτη δοκιμή πυρηνικής βόμβας Trinity, τον Ιούλιο του 1945.
Ο τρινινίτης περιέχει σπάνια υλικά, τα οποία κάποτε θεωρούνταν αδύνατο να υπάρξουν, επειδή διαθέτουν μη επαναλαμβανόμενες ατομικές δομές.
Το κράμα που βρέθηκε στον κόλπο της Χιροσίμα μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τα είδη κρυστάλλων που προέρχονται από μετεωρίτες, λέει στο Scientific American ο Μπίντι, επειδή παρουσιάζει ομοιότητες με ορισμένες από τις ατομικές διατάξεις που απαντώνται σε τέτοια υλικά.
Η ανακάλυψη, που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη στο περιοδικό Science Advances, εγείρει νέα ερωτήματα σχετικά με το είδος των υλικών που μπορούν να δημιουργήσουν τα ακραία φαινόμενα και για το αν πρόκειται για «μεμονωμένες ιδιομορφίες» ή για μέρος μιας «ευρύτερης κατηγορίας υλικών», προσθέτει ο Μπίντι: «Αν αυτό το ευρύτερο μοτίβο ισχύει, τότε τα υπολείμματα από ατομικές εκρήξεις μπορεί να μας βοηθήσουν να ανακαλύψουμε θεμελιώδεις αρχές για τον σχηματισμό της ύλης, οι οποίες ισχύουν επίσης στις προσκρούσεις μετεωριτών, στους κεραυνούς και σε άλλα βίαια φυσικά φαινόμενα».
Το εύρημα αποκαλύπτει «έναν ολόκληρο κόσμο που παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητος» και αφορά υλικά τα οποία είναι δύσκολο να δημιουργηθούν υπό θερμοδυναμικά σταθερές συνθήκες — και εξίσου δύσκολο να εντοπιστούν σε περιοχές με συνηθισμένη γεωλογική ή ιστορική εξέλιξη, λέει στο Scientific American ο Μάικλ Γουίντομ, φυσικός στο Πανεπιστήμιο Carnegie Mellon, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη αλλά έχει συνεργαστεί στο παρελθόν με τον Μπίντι.
Ακολούθησε το Protagon στο Google News
Πρόσθεσε το Protagon ως προτιμώμενη πηγή στη Google