Το κέντρο του Γαλαξία μας ενδέχεται να είναι πιο φιλόξενο για το νερό από ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα οι αστρονόμοι.
Χρησιμοποιώντας το διαστημικό τηλεσκόπιο Τζέιμς Γουέμπ, ερευνητές εντόπισαν νερό και κοσμική σκόνη γύρω από ένα γηρασμένο άστρο, σε απόσταση μόλις μισού έτους φωτός από τη Σατζιτάριους Α*, την υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο του γαλαξία μας.
Η νέα μελέτη δείχνει ότι το νερό και η σκόνη μπορούν να σχηματιστούν και να επιβιώσουν σε κοντινή απόσταση από μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα, παρά την έντονη ακτινοβολία και τις σκληρές συνθήκες που κανονικά θα τα κατέστρεφαν.
Η επιστημονική ομάδα χρησιμοποίησε το όργανο μέσης υπέρυθρης ακτινοβολίας του τηλεσκοπίου για να μελετήσει το άστρο IRS 3, το οποίο βρίσκεται στο πυκνοκατοικημένο περιβάλλον γύρω από τη μαύρη τρύπα, η οποία διαθέτει μάζα περίπου τέσσερα εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από αυτή του Ήλιου.
Βίντεο:
Η ανθεκτικότητα των άστρων στο ακραίο περιβάλλον
Όπως επεσήμανε ο Φλόριαν Πάισκερ από το Πανεπιστήμιο της Κολωνίας, επικεφαλής της μελέτης, τα γαλαξιακά κέντρα συγκαταλέγονται στα πιο ακραία περιβάλλοντα, καθιστώντας κρίσιο το ερώτημα για το εάν τα άστρα μπορούν να συνεχίσουν να εμπλουτίζουν το περιβάλλον τους εκεί.
Με τη βοήθεια του τηλεσκοπίου, οι επιστήμονες μπόρεσαν να παρατηρήσουν άμεσα τη συμπεριφορά των άστρων υπό αυτές τις συνθήκες, διαπιστώνοντας ότι η παραγωγή σκόνης παραμένει αξιοσημείωτα ανθεκτική.
Το IRS 3, το οποίο αποτελεί μία από τις φωτεινότερες πηγές μέσης υπέρυθρης ακτινοβολίας στο κέντρο του γαλαξία, είναι ένα αστέρι στον κλάδο των ασυμπτωτικών γιγάντων. Αυτό σημαίνει ότι βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο της εξέλιξής του και αποβάλλει μεγάλες ποσότητες αερίου και σκόνης μέσω ισχυρών αστρικών ανέμων, λειτουργώντας ως κοσμικό κέντρο ανακύκλωσης υλικών.
Η ανακάλυψη του νερού και η δομή του περιβάλλοντος
Το συγκεκριμένο άστρο βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα σκληρή γειτονιά, εκτεθειμένο σε έντονη ακτινοβολία.
Ωστόσο, συνδυάζοντας τις παρατηρήσεις του φάσματος με προσομοιώσεις, οι ερευνητές ανακατασκεύασαν τη δομή του περιβάλλοντος περιβλήματος, εντοπίζοντας κατακόρυφη κατανομή πυριτιούχας σκόνης σε μεγάλη απόσταση από το άστρο, με θερμοκρασίες που κυμαίνονται από πολύ υψηλές κοντά στην επιφάνεια μέχρι εξαιρετικά χαμηλές στις εξωτερικές περιοχές.
Παράλληλα, οι παρατηρήσεις αποκάλυψαν για πρώτη φορά σαφή στοιχεία ύπαρξης νερού στο περίβλημα του IRS 3.
Σύμφωνα με τη Μακαρένα Γκαρθία Μαρίν, αστρονόμο και συν-συγγραφέα της μελέτης, η ανίχνευση νερού είναι ιδιαίτερα συναρπαστική καθώς αποδεικνύει ότι τα μοριακά υλικά μπορούν να επιβιώσουν σε περιβάλλοντα που κυριαρχούνται από έντονη ακτινοβολία.
Δεδομένου ότι το νερό και η σκόνη αποτελούν βασικά συστατικά για τη δημιουργία άστρων και πλανητών, τα υλικά που αποβάλλουν τα γηρασμένα άστρα ενδέχεται να συμβάλουν στη γέννηση μελλοντικών γενεών.
Τα ευρήματα αυτά, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «Astronomy & Astrophysics», βοηθούν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τους μηχανισμούς ανακύκλωσης υλικών στα κέντρα των γαλαξιών.