Ένας ακραίος, αφιλόξενος κόσμος, του οποίου το έτος διαρκεί μόλις 11 ώρες, βρέθηκε στο μικροσκόπιο του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb (JWST). Πρόκειται για τον βραχώδη εξωπλανήτη TOI-561 b, μια «υπεργαία» που βρίσκεται σε απόσταση περίπου 280 ετών φωτός και ανακαλύφθηκε το 2020 από τον δορυφόρο TESS της NASA. Ο πλανήτης βρίσκεται τόσο κοντά στο μητρικό του άστρο, που οι θερμοκρασίες στην επιφάνειά του ξεπερνούν τους 1.800 βαθμούς Κελσίου.
«Μετρήσαμε πώς άλλαζε η φωτεινότητα και η θερμότητα του πλανήτη κατά τη διάρκεια της τροχιάς του», δήλωσε η Λίζα Ντανγκ, ερευνήτρια του Πανεπιστημίου του Βατερλώ. «Αυτή η τεχνική, γνωστή ως «καμπύλη φάσης», αποκάλυψε ότι ο πλανήτης αντανακλά μια σημαντική ποσότητα φωτός από το άστρο του και ότι η θερμότητα ανακατανέμεται γύρω του, αντί να εγκλωβίζεται μόνο στη φωτιζόμενη πλευρά. Ο συνδυασμός αυτών των στοιχείων υποδεικνύει την παρουσία ατμόσφαιρας».
Η επιστημονική ομάδα παρατήρησε ότι το ημισφαίριο που έχει διαρκώς μέρα φαινόταν να είναι πιο ψυχρό από το αναμενόμενο. Ανακάλυψαν, λοιπόν, ότι αυτή η «χαμένη» θερμότητα δεν μεταφέρεται απλώς στη σκοτεινή πλευρά, αλλά, σε μεγάλο βαθμό, αντανακλάται πίσω στο διάστημα πριν καν απορροφηθεί. Παρατηρώντας για πρώτη φορά τη σκοτεινή πλευρά μέσω του JWST, επιβεβαίωσαν ότι δεν είναι αρκετά θερμή ώστε να δικαιολογεί όλη αυτή την απουσία θερμότητας.
Το μεγάλο ερώτημα που παραμένει αφορά την ακριβή σύσταση αυτής της ατμόσφαιρας. Ενδέχεται να πρόκειται για μια πυκνή ομίχλη διοξειδίου του άνθρακα, παρόμοια με της Αφροδίτης, ή για ένα στρώμα διοξειδίου του θείου, ανάλογο με αυτό που συναντάται στην Ιώ, τον πιο ενεργό ηφαιστειακά δορυφόρο του Δία. Η δεύτερη εκδοχή θα σήμαινε ότι η ατμόσφαιρα του TOI-561 b αναπληρώνεται διαρκώς μέσω βίαιων ηφαιστειακών εκρήξεων.
Όπως καταλήγει η ερευνήτρια, το επόμενο βήμα είναι να διαπιστωθεί εάν η ατμόσφαιρα του πλανήτη μοιάζει περισσότερο με εκείνη της Αφροδίτης ή με μια ακραία εκδοχή της Ιούς. Η περαιτέρω παρατήρηση σε μεγαλύτερα μήκη κύματος αναμένεται να λύσει τον γρίφο του πώς ένας τόσο κολασμένα θερμός κόσμος κατάφερε να διατηρήσει την ατμόσφαιρά του για δισεκατομμύρια χρόνια.