Skip to content
Διάρκεια άρθρου: Λιγότερο απο 1 λεπτό Λεπτά

Αστοχία εκτόξευσης του πυραύλου Vulcan: Χάθηκαν 40 δορυφόροι της Amazon – Πρώτη αποτυχία της ULA σε 20 χρόνια – ΠΤΗΣΗ

Σοβαρό πλήγμα δέχθηκε το αμερικανικό διαστημικό πρόγραμμα εκτοξεύσεων Vulcan Centaur, καθώς ο πύραυλος της United Launch Alliance (ULA) απέτυχε να θέσει σε τροχιά 40 δορυφόρους Amazon Leo στις 15 Νοεμβρίου.

Πρόκειται για την πρώτη πλήρη αποτυχία αποστολής στην ιστορία της ULA από την ίδρυσή της το 2006, με συνέπειες που ενδέχεται να επηρεάσουν όχι μόνο την ανάπτυξη του δορυφορικού δικτύου της Amazon, αλλά και τις στρατιωτικές εκτοξεύσεις των ΗΠΑ.

Ο Vulcan απογειώθηκε στις 12:40 τοπική ώρα από την εξέδρα SLC-41 του Ακρωτηρίου Κανάβεραλ, στη Φλόριντα, μεταφέροντας τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα παρτίδα δορυφόρων του προγράμματος Amazon Leo, πρώην Project Kuiper. Περίπου δέκα λεπτά μετά την εκτόξευση παρουσιάστηκε σοβαρή δυσλειτουργία, με αποτέλεσμα την απώλεια του πυραύλου και ολόκληρου του φορτίου.

Η αποστολή LV-01 ήταν η πέμπτη πτήση του Vulcan και η πρώτη με τη διαμόρφωση VC6L, η οποία χρησιμοποιεί έξι πλευρικούς πυραυλοκινητήρες στερεών προωθητικών GEM 63XL της Northrop Grumman και το ανώτερο στάδιο Centaur V. Ήταν επίσης η πρώτη εκτόξευση του τύπου έπειτα από εννέα μήνες, καθώς προηγούμενα τεχνικά προβλήματα είχαν προκαλέσει παρατεταμένες καθυστερήσεις.

Τα πρώτα στοιχεία υποδεικνύουν ότι η δυσλειτουργία ενδέχεται να εκδηλώθηκε πριν από την ενεργοποίηση του ανώτερου σταδίου. Οι έξι πλευρικοί πυραυλοκινητήρες φαίνεται ότι λειτούργησαν και απορρίφθηκαν κανονικά, όμως οι δύο κύριοι κινητήρες BE-4 της Blue Origin συνέχισαν να λειτουργούν τουλάχιστον 30 δευτερόλεπτα περισσότερο από τον προβλεπόμενο χρόνο.

Η παράταση της λειτουργίας τους θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι το πρώτο στάδιο δεν απέδιδε την αναμενόμενη ώση και ότι το σύστημα καθοδήγησης επιχείρησε να αντισταθμίσει την απόκλιση. Πρόκειται, ωστόσο, για προκαταρκτική εκτίμηση που βασίζεται στα διαθέσιμα δεδομένα τηλεμετρίας και όχι για επίσημο συμπέρασμα της έρευνας.

Λίγο μετά τη διακοπή λειτουργίας των BE-4, η απεικόνιση της τηλεμετρίας στην απευθείας μετάδοση έδειξε τον πύραυλο να παρουσιάζει περιστροφική κίνηση. Η αστάθεια συνεχίστηκε κατά τον διαχωρισμό του πρώτου σταδίου από το Centaur V. Οι δύο κινητήρες RL10 του ανώτερου σταδίου ενεργοποιήθηκαν, αλλά δεν κατέστη δυνατό να αποκατασταθεί η προβλεπόμενη τροχιά και να ολοκληρωθεί η αποστολή.

Η ULA ανακοίνωσε ότι δεν διαθέτει ακόμη επαρκή στοιχεία για τον προσδιορισμό της αιτίας. Η έρευνα θα εξετάσει το πρώτο στάδιο, το σύστημα πρόωσης και την αλληλουχία διαχωρισμού, χωρίς να αποκλείεται οποιοδήποτε ενδεχόμενο. Η Blue Origin, κατασκευάστρια των BE-4, συμμετέχει στη διερεύνηση.

Η αποτυχία είναι ιδιαίτερα σημαντική επειδή ο Vulcan είχε ήδη αντιμετωπίσει δύο προηγούμενα περιστατικά με σοβαρά προβλήματα στους πλευρικούς πυραυλοκινητήρες του. Τον Οκτώβριο του 2024, κατά τη δεύτερη δοκιμαστική πτήση, αποκολλήθηκε τμήμα του ακροφυσίου ενός GEM 63XL. Παρόμοια δυσλειτουργία παρουσιάστηκε και στις 12 Φεβρουαρίου 2026, κατά την εκτόξευση στρατιωτικής αποστολής. Και στις δύο περιπτώσεις ο πύραυλος κατάφερε να αντισταθμίσει την απώλεια απόδοσης και να τοποθετήσει επιτυχώς το φορτίο του σε τροχιά.

Τα περιστατικά οδήγησαν σε τεχνικές τροποποιήσεις των ακροφυσίων και στην αναστολή των εκτοξεύσεων εθνικής ασφάλειας με Vulcan, έως ότου η αμερικανική Διαστημική Δύναμη αξιολογήσει τα διορθωτικά μέτρα. Η αποστολή της 15ης Νοεμβρίου αποτελούσε ουσιαστικά δοκιμή επιστροφής στην πτητική δραστηριότητα, αλλά η νέα αποτυχία δημιουργεί πρόσθετη αβεβαιότητα για το χρονοδιάγραμμα.

Οι συνέπειες είναι σημαντικές και για την Amazon. Η αποστολή LV-01 ήταν η πρώτη από 38 εκτοξεύσεις Vulcan που έχει συμβασιοποιήσει η εταιρεία, με στόχο την ανάπτυξη περισσότερων από 1.500 δορυφόρων του δικτύου Amazon Leo. Πριν από την αποτυχημένη εκτόξευση είχαν τεθεί σε τροχιά περίπου 400 δορυφόροι, ενώ η πλήρης ανάπτυξη της πρώτης γενιάς προβλέπει περισσότερους από 3.200.

Το Amazon Leo προορίζεται να ανταγωνιστεί το Starlink της SpaceX στην παροχή ευρυζωνικών δορυφορικών επικοινωνιών. Η απώλεια των 40 δορυφόρων αποτελεί οικονομικό πλήγμα, αλλά το σημαντικότερο πρόβλημα είναι η πιθανή νέα καθυστέρηση των επόμενων εκτοξεύσεων Vulcan. Η Amazon διαθέτει επίσης συμβάσεις με την Arianespace και τη Blue Origin, ενώ έχει αναγκαστεί να χρησιμοποιήσει ακόμη και πυραύλους Falcon 9 της ανταγωνίστριας SpaceX για να επιταχύνει την ανάπτυξη του δικτύου της.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η στρατηγική σημασία της αποτυχίας για την αμερικανική Διαστημική Δύναμη. Ο Vulcan αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες του προγράμματος National Security Space Launch (NSSL), μέσω του οποίου εκτοξεύονται στρατιωτικοί δορυφόροι επικοινωνιών, πλοήγησης, προειδοποίησης πυραυλικών επιθέσεων και συλλογής πληροφοριών.

Οι προηγούμενες καθυστερήσεις είχαν ήδη υποχρεώσει την αμερικανική κυβέρνηση να μεταφέρει ορισμένες αποστολές από την ULA στη SpaceX. Μια νέα παρατεταμένη αναστολή των πτήσεων Vulcan θα μπορούσε να αυξήσει ακόμη περισσότερο την εξάρτηση του Πενταγώνου από τους Falcon 9 και Falcon Heavy, περιορίζοντας προσωρινά τις διαθέσιμες εναλλακτικές για κρίσιμες στρατιωτικές εκτοξεύσεις.

Πρόσθετο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πιθανή επίδραση στο πρόγραμμα Artemis της NASA. Η αμερικανική διαστημική υπηρεσία έχει επιλέξει μια έκδοση του ανώτερου σταδίου Centaur για μελλοντικές αποστολές του πυραύλου Space Launch System (SLS). Εάν η έρευνα εντοπίσει πρόβλημα στο Centaur V, θα χρειαστεί να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις και σε αυτή την εφαρμογή. Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχει τεχνικό εύρημα που να συνδέει το ανώτερο στάδιο με την αρχική αιτία της αποτυχίας.

Το πρωτότυπο άρθρο https://flight.com.gr/vulcan-rocket-launch-failure-40-amazon-satellites-lost-ulas-first-total-failure-in-20-years/ ανήκει στο ΔΙΑΣΤΗΜΑ – ΠΤΗΣΗ .
‹ ›