Πριν από περίπου 14.000 χρόνια, κάπου στην απέραντη παγωμένη σιβηρική στέπα, ένα λυκόπουλο έφαγε κομμάτι από τη σάρκα ενός μαλλιαρού ρινόκερου
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Genome Biology and Evolution
Η αδελφή του λύκου βρέθηκε τέσσερα χρόνια αργότερα, το 2015. Κανένα από τα δύο ζώα δεν έφερε σημάδια επίθεσης ή τραυματισμού. Προηγούμενη μελέτη είχε δείξει ότι πιθανότατα πέθαναν όταν η φωλιά τους κατέρρευσε από κατολίσθηση, ενώ οι λύκοι εκείνης της εποχής φαίνεται να μπορούσαν να κυνηγούν νεαρούς μαλλιαρούς ρινόκερους.
Το DNA που αποκάλυψε την ιστορία της εξαφάνισης
Ο μαλλιαρός ρινόκερος, προσαρμοσμένος στο κρύο με το μακρύ του τρίχωμα, ζούσε στη βόρεια Ευρασία κατά την τελευταία εποχή των παγετώνων. Αν και τα απολιθώματά του είναι συχνά, ελάχιστα προέρχονται από την περίοδο της εξαφάνισής του και κανένα δεν είχε δώσει μέχρι σήμερα γενετικά δεδομένα.
Οι ερευνητές συνέκριναν το DNA του δείγματος με δύο άλλα γονιδιώματα μαλλιαρών ρινόκερων που είχαν διατηρηθεί στον σιβηρικό πάγο, ηλικίας 18.000 και 49.000 ετών αντίστοιχα. Η ανάλυση έδειξε ότι ο πληθυσμός του είδους διατηρούσε γενετική σταθερότητα έως λίγο πριν εξαφανιστεί, χωρίς ενδείξεις εκφυλισμού ή ενδογαμίας.
Το συμπέρασμα των επιστημόνων είναι πως η εξαφάνιση του είδους συνέβη σχετικά απότομα, πιθανότατα λόγω της απότομης θέρμανσης του πλανήτη στο τέλος της τελευταίας Εποχής των Παγετώνων, περίπου πριν από 11.000 χρόνια.
«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι οι μαλλιαροί ρινόκεροι είχαν βιώσιμο πληθυσμό για 15.000 χρόνια μετά την άφιξη των πρώτων ανθρώπων στη βορειοανατολική Σιβηρία. Αυτό υποδηλώνει ότι η εξαφάνιση προκλήθηκε από την κλιματική θέρμανση και όχι από το κυνήγι», δήλωσε ο καθηγητής εξελικτικής γονιδιωματικής Λοβ Ντάλεν από το Κέντρο Παλαιογενετικής.
Παράθυρο στο παγωμένο παρελθόν
Ο Βρετανός αρχαιολόγος Νέιθαν Γουέιλς, που έχει μελετήσει τα ίδια λυκόπουλά, χαρακτήρισε την έρευνα «εξαιρετικά πολύτιμη» για την κατανόηση της εξελικτικής ιστορίας του μαλλιαρού ρινόκερου. Όπως σημείωσε, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ο πληθυσμός του είδους παρέμενε σταθερός μέχρι το τέλος και ότι εξωτερικοί παράγοντες, όπως η ταχεία περιβαλλοντική αλλαγή, οδήγησαν στην εξαφάνιση.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι μέσα στα στομάχια των λύκων έχουν βρεθεί επίσης φυτά, έντομα και ένα πουλί, γεγονός που ανοίγει νέες προοπτικές για μελλοντικές αναλύσεις DNA.