Αστοχίες ευχών και λόγων στην περίσταση του πένθουςΠέρα από την ίδια την απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου (συγγενούς, συντρόφου, φίλου, συναδέλφου), ο θάνατος σηματοδοτεί και ένα ολόκληρο επικοινωνιακό πλαίσιο σχετικά με τις ευχές, αλλά και τις γενικότερες συζητήσεις που αναπτύσσονται γύρω από το πένθος. Το πένθος, εξ ορισμού, αποτελεί μια εξαιρετικά δύσκολη περίσταση, που –μεταξύ άλλων– προκαλεί και μεγάλη αμηχανία.Στην προσπάθειά τους να «σπάσουν τον πάγο» που δημιουργεί σε μια συζήτηση η αναγγελία του θανάτου, πολλοί ρωτούν τον πενθούντα για το αίτιο που προκάλεσε την απώλεια του προσφιλούς προσώπου τουΚαλό είναι να χρησιμοποιείται η λέξη «κοιμητήριο», όχι «νεκροταφείο», διότι αμβλύνεται η αρνητική φόρτιση που ούτως ή άλλως έχει το γεγονός του θανάτου.Στη σημερινή εποχή της ταχύτητας, της τυποποίησης και της ψηφιακής απόστασης, το πένθος κινδυνεύει –και αυτό– να γίνει απρόσωπο. Οι λέξεις αντικαθίστανται από σύμβολα, η φυσική επαφή από μηνύματα, και η σιωπή –που άλλοτε παρηγορούσε– παρεξηγείται ή αποφεύγεται. Κι όμως, ίσως εκεί βρίσκεται ακόμη η αλήθεια του πένθους.Ίσως τελικά να χρειάζεται να ξαναμάθουμε όχι τι να λέμε, αλλά πότε να σωπαίνουμε. Να παρατηρούμε πώς ακόμη και η Φύση στέκεται απέναντι στον θάνατο χωρίς σχόλια, χωρίς εξηγήσεις, χωρίς ευχές· με συμμετοχή, με σεβασμό και με σιωπηλή συνοδεία.μέσα απ’ τα βρύα τα χλωρά
τη νεκρική της σέρνουν εκφορά
και πάνε αθόρυβα, ελαφρά …τ’ άγριο τριαντάφυλλο, κι ως ότου
η πένθιμη πομπή περάσει,
μαδάει απαρηγόρητο το πρόσωπό του, τα μαλλιά του.
Πόσα ευαίσθητα δεν πήρε μυστικά του,
από τ’ αβρά τα πέταλα και την καρδιά του …απ’ τα εκστατικά βλέφαρα της πρωινής μαργαρίτας
στον τάφο της βαρύ το μεγαλύτερό της δάκρυ χύνει,
που ανάβει ευθύς ο ήλιος σαν καντήλι
από σμαράγδι και ρουμπίνι …φόρεσαν μαύρα από τη λύπη.
