Στη Σαουδική Αραβία εντοπίστηκε η αρχαία, αποξηραμένη πλέον, κοίτη του ποταμού Ουάντι αλ Μπατίν, για την οποία ορισμένοι ερευνητές θεωρούν ότι πιθανόν να αντιστοιχεί στον βιβλικό ποταμό Φισών.
Σύμφωνα με το Βιβλίο της Γένεσης, ο Κήπος της Εδέμ ποτιζόταν από έναν ποταμό ο οποίος στη συνέχεια χωριζόταν σε τέσσερις: τον Φισών, τον Γιών, τον Τίγρη και τον Ευφράτη. Οι δύο τελευταίοι εξακολουθούν να ρέουν στο σύγχρονο Ιράκ. Αντίθετα, ο Φισών και ο Γιών αποτελούν εδώ και καιρό αντικείμενο διαφωνιών και εικασιών.
Το Ουάντι αλ Μπατίν εκτείνεται από τα δυτικά υψίπεδα του Χετζάζ, στη Σαουδική Αραβία, έως τον βόρειο Περσικό Κόλπο, κοντά στο Κουβέιτ. Οπως αναφέρει δημοσίευμά του Logos Press, εικόνες ραντάρ που ελήφθησαν τη δεκαετία του 1990, στις αποστολές του διαστημικού λεωφορείου Endeavour της NASA, και δημοσιεύθηκαν εκ νέου το 2025, κατέδειξαν ότι στην αρχαιότητα ο ποταμός αυτός είχε πλάτος έως και 5 χλμ. και ήταν ενεργός κατά την υγρότερη περίοδο του Ολοκαίνου.
Ο γεωλόγος Φαρούκ Ελ Μπαζ, από το Πανεπιστήμιο της Βοστώνης, επισημαίνει ότι τέτοιοι «απολιθωμένοι» ποταμοί υποδηλώνουν την ύπαρξη πράσινων και εύφορων τοπίων σε μια περιοχή που σήμερα θεωρείται έρημος. Κατά τον ίδιο, τέτοιοι ποταμοί θα μπορούσαν να έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη πρώιμων ανθρώπινων οικισμών και να διατηρήθηκαν στη συλλογική μνήμη αρχαίων λαών.
Ορισμένοι ερευνητές εικάζουν επίσης ότι ο ποταμός Καρούν, του Ιράν, αντιστοιχεί στον βιβλικό Γιών. Ωστόσο οι επιστήμονες τονίζουν ότι δεν πρόκειται για απόπειρα απόδειξης της ύπαρξης της Εδέμ ως συγκεκριμένου τόπου, αλλά για πιθανή αντανάκλαση της πραγματικής αρχαίας γεωγραφίας στο βιβλικό κείμενο.
Παρά τη συνεχιζόμενη διαμάχη, η ανακάλυψη έχει αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον για τη μελέτη της κλιματικής ιστορίας της Μέσης Ανατολής και των απαρχών των αρχαίων πολιτισμών.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News