Πριν ακόμα αναλάβει τα καθήκοντά του ως διευθυντής παγκόσμιων πωλήσεων, μάρκετινγκ και υπηρεσιών στην Tesla, ο Τζον ΜακΝίλ αναγκάστηκε να τηλεφωνήσει στον διευθύνοντα σύμβουλο και ιδιοκτήτη της εταιρείας, Ελον Μασκ, για να του αναφέρει ότι είχε κάνει ένα λάθος.
Λίγες εβδομάδες νωρίτερα, όπως αφηγείται ο ίδιος στην Washington Post, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης στα γραφεία της SpaceX στο Χόθορν της Καλιφόρνιας, ο Μασκ είπε στον ΜακΝιλ ότι η Tesla δυσκολευόταν να πετύχει τους τριμηνιαίους στόχους του. Oταν ο ΜακΝίλ διερεύνησε το θέμα, ανακάλυψε μια λίστα με χιλιάδες άτομα που είχαν δοκιμάσει τα αυτοκίνητα αλλά δεν είχαν λάβει καμία ενημέρωση.
Αν και δεν είχε ακόμη αναλάβει τα νέα του καθήκοντα, πρότεινε στο προσωπικό να επικοινωνεί με τους πελάτες πριν πραγματοποιήσει νέες δοκιμαστικές οδηγήσεις. Οι πωλήσεις εκτοξεύτηκαν.
«Πρέπει να ζητήσω συγγνώμη», είπε στον Μασκ, εξηγώντας ότι είχε ενεργήσει χωρίς την κατάλληλη εξουσιοδότηση. «Πήρα μια απόφαση για την επιχείρησή σας που έπρεπε να πάρετε εσύ, όχι εγώ.»
Ο Μασκ έμεινε σιωπηλός. Ο ΜακΝιλ σκέφτηκε αμέσως ότι «το αφεντικό θύμωσε». Ξαφνικά, ο Μασκ μίλησε: «Θα ταιριάξεις μια χαρά εδώ».
Ο δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας έχει κερδίσει τη φήμη του «δύσκολου», απρόβλεπτου εργοδότη, με συχνές εκρήξεις οργής και με ροπή στις… απολύσεις. Η εναλλαγή στελεχών είναι καθημερινότητα στις επιχειρήσεις του, και οι εργαζόμενοι καλούνται να ανταποκριθούν σε εντατικά και ασταθή χρονοδιαγράμματα, αντιμέτωποι με την επαγγελματική εξουθένωση. Για πολλούς, αξίζει τον κόπο: το να εργάζεσαι σε μια εταιρεία του Μασκ, λένε ορισμένοι στην Washington Post, είναι μια μοναδική εμπειρία που σου δίνει τη δυνατότητα να επιτύχεις υψηλούς στόχους που θα ήταν ανέφικτοι οπουδήποτε αλλού στον κλάδο της τεχνολογίας.
Οσοι αντέχουν σε αυτές τις εργασιακές συνθήκες και αποδεικνύουν την αξία τους, ανταμείβονται με απολαβές που φτάνουν για περισσότερες από μια γενιές, όπως επισημαίνει η Washington Post. Η αξία της Tesla ξεπερνά το ένα τρισ. δολάρια, ενώ η Διαστημική SpaceX του Μασκ θα μπει στα χρηματιστήρια αργότερα φέτος με εκτιμώμενη αποτίμηση άνω του τρισεκατομμυρίου.
Αλλά η επιβίωση ενός στελέχους στις εταιρείες του πλουσιότερου ανθρώπου στον κόσμο απαιτεί μεγάλη προσαρμοστικότητα σε συνθήκες δραστικών περικοπών θέσεων εργασίας και σε απότομες αλλαγές στόχων και αποστολών – παράλληλα με τη βαθύτερη κατανόηση του τρόπου λειτουργίας του αφεντικού.
Στα τρία χρόνια που εργάστηκε στην Tesla, υπό την άμεση εποπτεία του Μασκ, ο ΜακΝίλ έμαθε να ευθυγραμμίζεται με τις απαιτήσεις του αφεντικού και είχε πάντα ως οδηγό το πώς το αφεντικό θα έχει περισσότερο χρόνο. «Οταν τον ρώτησα [τον Μασκ] πώς μοιάζει η επιτυχία, εκείνος μου απάντησε: Επιτυχία είναι να μειώσω την παρουσία μου στην Tesla σε μία μέρα την εβδομάδα, ώστε να μπορέσω να επικεντρωθώ στην μεγάλη μου αγάπη, τους πυραύλους», λέει ο ΜακΝίλ στην Washington Post.
Αναλυτές του κλάδου της τεχνολογίας εξηγούν στην Washington Post ότι σε ένα περιβάλλον αναπτυξιακής αιχμής, γεμάτο από κενά γνώσης, η εργασιακή κουλτούρα ξεφεύγει από τα συμβατικά όρια, και αυτό είναι πιθανώς απαραίτητο για την επιτυχία. Συχνά η πρωτοβουλία γίνεται πιο σεβαστή από την ιεραρχία. Ο ΜακΝίλ αντιλήφθηκε γρήγορα ότι με τον Μασκ, η συμβατική σκέψη μπορεί να επιφέρει δυσκολίες, ενώ το ρίσκο συχνά ανταμείβεται.
Αρκετές φορές, οι αποφάσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στις μεγαλύτερες επιτυχίες της εταιρείας ήταν αυτές που είχαν αντικειμενικά μειονεκτήματα. Ο ΜακΝίλ υιοθέτησε μια στρατηγική που επέτρεπε την ύπαρξη τέτοιων κινδύνων, υπό την προϋπόθεση ότι ήταν αναστρέψιμοι – κάτι σαν «πόρτα διπλής κατεύθυνσης», όπως το θέτει στην Washington Post.
Αυτό το είδος εργασιακού και επιχειρηματικού «ήθους» δεν ξεκίνησε με τον Μασκ. Εφαρμόστηκε από τον ιδρυτή της Apple, Στιβ Τζομπς και κωδικοποιήθηκε από τον διευθύνοντα σύμβουλο της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, ο οποίος λάνσαρε το σύνθημα «κινήσου γρήγορα και σπάσε αυγά». Αυτή η αντισυμβατική και προκλητική νοοτροπία προσελκύει έναν συγκεκριμένο τύπο υπαλλήλου, και δεν είναι απαραίτητα κλιμακωτή, όπως επισημαίνουν αναλυτές στην Washington Post.
Οι δημόσιες τοποθετήσεις του Μασκ είναι ιδιαιτέρως σκληρές και προκαλούν αντιδράσεις στα διευθυντικά του στελέχη, οι οποίες κυμαίνονται από την οργή μέχρι την εξουθενωτική παραίτηση – αναλόγως του χαρακτήρα του καθενός. Παράλληλα, το εργασιακό περιβάλλον της Tesla έχει κατηγορηθεί για καλλιέργεια συμπεριφορών σεξουαλικής παρενόχλησης και ρατσισμού – που περιγράφονται λεπτομερώς σε πλήθος αγωγών και καταγγελιών.
Ο δισεκατομμυριούχος έχει δηλώσει χαρακτηριστικά στο παρελθόν ότι η Tesla «δεν θα επιδιώξει ποτέ τη δικαστική νίκη σε δικαιολογημένες αγωγές εναντίον της, ακόμα κι αν μπορεί να τις επιτύχει – και δεν θα διευθετήσει άδικες αγωγές, ακόμα κι αν πιθανότατα τις χάσει». Η εταιρεία διευθέτησε ξεχωριστές αγωγές για φυλετικές διακρίσεις το 2024 και το 2025, όπως αναφέρει η Washington Post.
Η συνεργασία ενός στελέχους της Tesla με τον Μασκ απαιτεί τεράστια υπομονή. Ο επιχειρηματίας συχνά αντικρούει ανοιχτά τα στελέχη του, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με την εργασιακή ασφάλεια σε εταιρείες με υψηλό κύκλο εργασιών. Ο ΜακΝίλ αποδέχεται αυτό το στιλ διοίκησης της Tesla. «Ο Ελον παρακολουθεί την ποιότητα των αποφάσεών σου και αποφασίζει αν θα εμπιστευθεί την κρίση σου – αν αποδειχθούν συχνότερα επιτυχημένες παρά λανθασμένες, είσαι ασφαλής», λέει χαρακτηριστικά στην Washington Post.
Αυτό το στιλ διοίκησης δεν είναι πάντα επιτυχημένο, αν κρίνει κανείς από τη βραχύχρονη περιπέτεια του Μασκ με την κυβερνητική υπηρεσία των ΗΠΑ, DOGE (Υφυπουργείο Κυβερνητικής Αποδοτικότητας) που του ανέθεσε ο Ντόναλντ Τραμπ ώστε να εξοικονομήσει τρισεκατομμύρια δολάρια κυβερνητικών δαπανών – και αποδείχθηκε απολύτως αναποτελεσματική και πλήρως αντιδημοφιλής.
Ο ΜακΝίλ έφθασε μέχρι τη θέση προέδρου της Tesla. Στο βιβλίο του, που μόλις κυκλοφόρησε με τίτλο «Ο Αλγόριθμος», περιγράφει λεπτομερώς ένα σύνολο αρχών διοίκησης που καθοδήγησαν τον Μασκ, ο οποίος σταδιακά θα μετέτρεπε την Tesla στην πιο οικονομικά αποδοτική αυτοκινητοβιομηχανία στον κόσμο. Οπως γράφει, το αντισυμβατικό μοντέλο του περιγράφεται με το μότο «αμφισβητώ κάθε αξίωση και διαγράφω κάθε πιθανό διαδικαστικό βήμα».
Παράλληλα τονίζει στην Washington Post ότι αυτό που έχει παρατηρήσει σε μεγάλα τεχνολογικά ιδρύματα είναι ότι «αντιδρούν απέναντι σε καινοτόμους ανθρώπους αντιμετωπίζοντας τους ως ιούς, εξαλείφοντας και σκοτώνοντας τους» με πεζούς τρόπους – μέσω των εσωτερικών πολιτικών, «οι οποίες αντιμετωπίζουν όσους έχουν καινοφανείς ιδέες ως τοξικούς».
Αντίθετα, όταν η καινοτομία ακμάζει, ακόμα και σε μεγάλα ιδρύματα τεχνολογίας, αυτό σημαίνει ότι οι ηγέτες τους έχουν καθαρίσει το πεδίο ώστε να συμβεί αυτό. Ο Μασκ το κάνει συστηματικά, αναγνωρίζοντας αυτές τις ευκαιρίες, ακόμα κι αν το κάνει με τρόπο που τον δείχνει αυταρχικό, όπως αναφέρει στο βιβλίο του ο ΜακΝίλ. «Εντοπίζει τα δύο ή τρία υπαρξιακά ζητήματα της επιχείρησής του και κάνει γρήγορες ερωτήσεις στους διευθυντές του για τον τρόπο αντιμετώπισής τους», γράφει.
Αυτοί οι διευθυντές της Tesla περνούν πολύ χρόνο σε συζητήσεις και τακτικούς –ή και όχι τόσο τακτικούς– ελέγχους προόδου με τον Μασκ, ωστόσο, όπως επισημαίνει ο ΜακΝίλ στην Washington Post, δεν πρέπει να εκπλαγούν όταν κάποια στιγμή εκείνος μετατοπίσει το ενδιαφέρον του σε άλλους τομείς. Ο ίδιος λέει ότι υπέφερε όταν είδε τον επιχειρηματία ξαφνικά να απομακρύνεται από την ανάπτυξη των οχημάτων της εταιρείας του για να εστιάσει στη δημιουργία ρομπότ.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News