Προηγούμενες μελέτες της μεταβλητότητας των κβάζαρ είχαν βρει ένα σαφές μοτίβο: όσο πιο γρήγορος ο ρυθμός που απορροφά ύλη, τόσο πιο αδύναμο είναι το τρεμόπαιγμα της εκπεμπόμενης ακτινοβολίας. Η νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Monthly Notices of the Royal Astronomical Society αμφισβητεί αυτόν τον καθιερωμένο κανόνα.Η διεθνής ομάδα ανέπτυξε νέες στατιστικές μεθόδους για την ανάλυση των δεδομένων του eROSITA, ώστε να αξιοποιηθεί στο έπακρο η ποιότητα των παρατηρήσεων.
«Συχνά η ροή ακτινοβολίας ενός κβάζαρ, καθώς μεταβάλλεται με το χρόνο, γίνεται πολύ αμυδρή για τα όρια ευαισθησίας των ανιχνευτών ακτίνων-Χ του eROSITA. Στην περίπτωση αυτή, η πηγή παραμένει κρυμμένη κάτω από το επίπεδο θορύβου των οργάνων και δεν είναι δυνατή η άμεση μέτρηση της ροής της. Αντ’ αυτού, μπορεί να εκτιμηθεί μόνο ένα ανώτατο όριο που αντιπροσωπεύει την υψηλότερη ροή που θα μπορούσε να έχει το κβάζαρ», εξηγεί ο καθηγητής Maurizio Paolillo του Πανεπιστήμιο Federico II της Νάπολης και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης. «Οι παραδοσιακές μέθοδοι ανάλυσης συχνά αγνοούν τα άνω όρια ροής. Η νέα στατιστική προσέγγιση έχει σχεδιαστεί ειδικά για να αξιοποιεί αυτήν την πληροφορία, βελτιώνοντας σημαντικά τον προσδιορισμό της μεταβλητότητας των κβάζαρ».
Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και το ΙΑΑΔΕΤ συμμετέχουν στη γερμανική κοινοπραξία που διαχειρίζεται το τηλεσκόπιο eROSITA, συνεισφέροντας εργαλεία λογισμικού για τη βαθμονόμηση των οπτικών ακτίνων Χ και την ανάλυση των παρατηρήσεων. Οι ερευνητές του ΙΑΑΔΕΤ που συμμετέχουν στην έρευνα είναι οι Δρ. Α Γεωργακάκης, Δρ. Μαρία Χήρα και Δρ. Angel Ruiz.
Στο video μπορείτε να παρακολουθήσετε μια καλλιτεχνική απεικόνιση μελανής οπής στο κέντρο γαλαξία, η οποία απορροφά ύλη από το περιβάλλον της, απελευθερώνοντας ενέργεια και φως.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου με τίτλο: “Forward-Modeling the Variable Energetic Universe” (4MOVE-U), το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ στο πλαίσιο της 2ης Προκήρυξης Ερευνητικών Έργων για την Ενίσχυση Μελών ΔΕΠ και Ερευνητών/τριών.
Περισσότερες πληροφορίες για το Έργο θα βρείτε στην επίσημη ιστοσελίδα του: https://4moveu.astro.noa.gr/
* Φωτογραφία: Καλλιτεχνική αναπαράσταση του δυναμικού περιβάλλοντος μελανών οπών. Η ενέργεια που απελευθερώνεται καθώς ύλη περιδινίζεται προς τη μελανή οπή είναι δυνατό να δημιουργήσει ισχυρούς “ανέμους”, εκροές δηλαδή αερίου που παρασύρουν μέρος της ύλης του περιβάλλοντος των μελανών οπών και την εκτοξεύουν σε μεγάλες αποστάσεις. Credit: Dimitrios Sakkas (tomakti), Antonis Georgakakis, Angel Ruiz, Maria Chira (NOA).