Η Τεχνητή Νοημοσύνη διεκδικεί ολοένα μεγαλύτερο ρόλο στην καθημερινότητά μας, όμως η εκπαίδευση εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο ευαίσθητα πεδία. Αυτό απέδειξε η υπόθεση της Σάλι, του ανθρωποειδούς ρομπότ που προοριζόταν να γίνει ο πρώτος ρομπότ-εκπαιδευτικός σε δημόσιο σχολείο των Ηνωμένων Πολιτειών. Πριν καν καθίσει στην έδρα, το σχέδιο εγκαταλείφθηκε έπειτα από έντονες αντιδράσεις, γεγονός που άνοιξε ξανά τη συζήτηση για την ένταξη της ΤΝ στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Οπως αναφέρει η Corriere della Sera, το πρόγραμμα επρόκειτο να εφαρμοστεί στη σχολική περιφέρεια της Σαλαμάνκα, στη δυτική Πολιτεία της Νέας Υόρκης, η οποία εξυπηρετεί περίπου 1.400 μαθητές στην περιοχή της κοινότητας των Σενέκα. Η επένδυση άγγιζε τις 58.000 δολάρια και στόχος ήταν η χρήση του ρομπότ στα μαθήματα προγραμματισμού, ρομποτικής και φυσικών επιστημών.
Η Σάλι δεν είχε σχεδιαστεί για να αντικαταστήσει τους εκπαιδευτικούς ούτε για να κινείται μέσα στην αίθουσα. Θα παρέμενε καθισμένη, θα μπορούσε να κινεί το κεφάλι και τα χέρια της, να αλλάζει εκφράσεις προσώπου και να συνομιλεί με τους μαθητές, οι οποίοι θα είχαν πρόσβαση και σε μια ψηφιακή εκδοχή της από τους υπολογιστές τους.
Οι μαθητές σχεδίασαν τη δασκάλα τους
Ενα από τα πιο πρωτότυπα στοιχεία του εγχειρήματος ήταν πως οι ίδιοι οι μαθητές συμμετείχαν στον σχεδιασμό του ρομπότ. Σύμφωνα με την Corriere della Sera, εκπρόσωποι του μαθητικού συμβουλίου συνέβαλαν στον καθορισμό της εμφάνισης και της προσωπικότητάς του.
Ηθελαν μια μορφή ηλικίας περίπου 16 έως 24 ετών, με αισιόδοξο, φιλικό και ταπεινό χαρακτήρα, αλλά και γνώση της τοπικής ιστορίας. Μάλιστα απέρριψαν την ιδέα να διαθέτει μόνο κεφάλι, θεωρώντας ότι μια τέτοια εικόνα θα ήταν «ανατριχιαστική». Ετσι, προτιμήθηκε ένα πλήρες ανθρωποειδές σώμα, με σιλικονούχο δέρμα, μακριά σκούρα μαλλιά και ανθρώπινα χαρακτηριστικά.
Οι υποσχέσεις δεν έπεισαν
Στην παρουσίασή της στο σχολικό συμβούλιο, η ψηφιακή εκδοχή της Σάλι δοκιμάστηκε σε διαφορετικά σενάρια. Οταν της τέθηκε το υποθετικό περιστατικό ενός μαθητή που ανησυχούσε για φίλο του με αυτοκτονικές σκέψεις, το σύστημα συνέστησε να ενημερωθεί άμεσα ένας έμπιστος ενήλικας και πρότεινε ακόμη και βοήθεια για τη σύνταξη ενός υποστηρικτικού μηνύματος.
Σε άλλη δοκιμή, απάντησε σωστά και με σαφήνεια σε ερώτηση Χημείας, επιδεικνύοντας τις δυνατότητές της ως εκπαιδευτικού βοηθού.
Ο επικεφαλής της σχολικής περιφέρειας, Μαρκ Μπίλερ, διαβεβαίωσε ότι το ρομπότ δεν θα κατέγραφε συνομιλίες μαθητών, δεν θα είχε πρόσβαση στο διαδίκτυο και θα λειτουργούσε αποκλειστικά σε κλειστό δίκτυο, χωρίς να διαβιβάζονται προσωπικά δεδομένα στην κατασκευάστρια εταιρεία.
Οι διαβεβαιώσεις, ωστόσο, δεν αποδείχτηκαν αρκετές.
Οι φόβοι για την TΝ στην τάξη
Η επίτροπος Εκπαίδευσης της Πολιτείας της Νέας Υόρκης, Μπέτι Ρόζα, εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις, επισημαίνοντας ότι γονείς, εκπαιδευτικοί και συνδικαλιστικοί φορείς ανησυχούν όχι μόνο για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, αλλά και για την παρουσία μιας ανθρωποειδούς μορφής TΝ μέσα στη σχολική αίθουσα.
Επεσήμανε επίσης μια αντίφαση: ενώ η διοίκηση του σχολείου υποστήριζε ότι η Σάλι δεν θα συμμετείχε ενεργά στη διδασκαλία, σε σχετική παρουσίαση περιγραφόταν ως «πλατφόρμα εξατομικευμένης διδασκαλίας».
Λίγες ώρες αργότερα η σχολική περιφέρεια ανακοίνωσε την αναστολή του προγράμματος, δηλώνοντας ότι θα εξετάσει εκ νέου τις εγγυήσεις για την προστασία των μαθητικών δεδομένων και θα ζητήσει τη γνώμη της τοπικής κοινωνίας προτού λάβει οποιαδήποτε απόφαση.
Το παρελθόν της εταιρείας πυροδότησε νέες αντιδράσεις
Σύμφωνα με την Corriere della Sera, τις αντιδράσεις ενίσχυσε και το προφίλ της εταιρείας που κατασκεύασε τη Σάλι. Η καναδική Realbotix δραστηριοποιείται σήμερα στην ανάπτυξη ανθρωποειδών ρομπότ, όμως στο παρελθόν ήταν γνωστή για διαφορετικές επιχειρηματικές δραστηριότητες, ενώ εταιρεία του ίδιου ομίλου κατασκευάζει ρομπότ σεξουαλικού περιεχομένου με Τεχνητή Νοημοσύνη.
Η πληροφορία αυτή προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη δυσπιστία σε γονείς και εκπαιδευτικούς, οι οποίοι θεώρησαν ότι ένα τόσο ευαίσθητο εκπαιδευτικό εγχείρημα απαιτεί πολύ περισσότερες εγγυήσεις και διαφάνεια.
Η υπόθεση της Σάλι δείχνει ότι η ΤΝ μπορεί να ανοίγει νέους δρόμους στην εκπαίδευση, όμως η αποδοχή της δεν εξαρτάται μόνο από τις τεχνολογικές της δυνατότητες. Η εμπιστοσύνη των πολιτών, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και ο σαφής καθορισμός του ρόλου της μέσα στην τάξη παραμένουν προϋποθέσεις που καμία καινοτομία δεν μπορεί να παρακάμψει.
Ακολούθησε το Protagon στο Google News
Πρόσθεσε το Protagon ως προτιμώμενη πηγή στη Google