Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ενέκρινε πρόσφατα ένα ψήφισμα που υποστηρίζει την υιοθέτηση πιο ακριβών χαρτών, προωθώντας μια πιο ρεαλιστική απεικόνιση του κόσμου. Η προτεινόμενη αλλαγή στοχεύει στην προβολή Μερκάτορ, η οποία χρησιμοποιείται ευρέως εδώ και αιώνες, αλλά παραμορφώνει σημαντικά το πραγματικό μέγεθος των ηπείρων. Το ψήφισμα πέρασε με συντριπτική πλειοψηφία 164 ψήφων υπέρ.
Γιατί οι χάρτες Μερκάτορ είναι προβληματικοί
Η χαρτογραφική προβολή που δημιούργησε ο Γεράρδος Μερκάτορ τον 16ο αιώνα σχεδιάστηκε κυρίως για τη βοήθεια στην ωκεάνια ναυσιπλοΐα, διατηρώντας τις γωνίες για ασφαλή πλοήγηση. Ωστόσο, αυτό το πλεονέκτημα έχει ένα σημαντικό μειονέκτημα: διαστρεβλώνει δραματικά το μέγεθος των περιοχών κοντά τους πόλους. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Γροιλανδία, η οποία εμφανίζεται σχεδόν ίδιου μεγέθους με την Αφρική, παρόλο που η αφρικανική ήπειρος είναι στην πραγματικότητα 14 φορές μεγαλύτερη. Αυτή η παραμόρφωση έχει επηρεάσει για αιώνες την αντίληψη του κοινού για τη σχετική σημασία και κλίμακα διαφορετικών περιοχών του πλανήτη.
Η διεθνής αντίδραση και η θέση των ΗΠΑ
Παρόλο που το ψήφισμα υιοθετήθηκε από ευρεία συναίνεση, οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν η μοναδική χώρα που το καταψήφισε. Η αμερικανική αντιπολίτευση βασίστηκε στο επιχείρημα ότι η πρωτοβουλία προωθεί μια «ιδεολογική ατζέντα» και λειτουργεί ως «περισπασμός» από πιο πιεστικά ζητήματα, όπως η διεθνής ειρήνη και η παγκόσμια ευημερία. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το ψήφισμα δεν έχει νομικά δεσμευτικό χαρακτήρα και δεν απαγορεύει τη χρήση των χαρτών Μερκάτορ στη ναυσιπλοΐα, όπου εξακολουθούν να είναι χρήσιμοι.
Το Τόγκο αναλαμβάνει πρωτοβουλία
Η πραγματική κίνηση για αλλαγή προέρχεται από το Τόγκο. Η αφρικανική χώρα έχει αναλάβει να είναι ο πρωτοπόρος στην εφαρμογή, με συγκεκριμένο στόχο: την πλήρη αντικατάσταση των χαρτών Μερκάτορ στα σχολικά βιβλία γεωγραφίας της χώρας μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους. Η πρωτοβουλία αυτή αποσκοπεί να δώσει το παράδειγμα σε παγκόσμιο επίπεδο. Το Τόγκο σχεδιάζει να ασκήσει πίεση σε άλλες κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς, εκπαιδευτικά ιδρύματα και ακόμη και σε μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα της χαρτογράφησης και του γεωεντοπισμού, προκειμένου να υιοθετήσουν εναλλακτικές και πιο ακριβείς προβολές.
Περισσότερα από μια απλή χαρτογραφική αναθεώρηση
Αυτή η κίνηση ερμηνεύεται ευρύτερα στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων προσπαθειών πολλών αφρικανικών κρατών να επανεξετάσουν και να διαχειριστούν την αποικιακή τους κληρονομιά. Η παραμόρφωση του μεγέθους της Αφρικής σε παγκόσμιους χάρτες για τόσους αιώνες θεωρείται από ορισμένους συμβολική της υποτίμησής της στην παγκόσμια σκηνή. Ως εκ τούτου, η υιοθέτηση πιο δίκαιων χαρτών αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης πολιτισμικής και γεωπολιτικής ανασυγκρότησης. Τονίζεται ότι η πρωτοβουλία δεν αποτελεί επίθεση κατά της Ευρώπης ή άλλων πολιτισμών, αλλά μία προσαρμογή στην εξελισσόμενη πραγματικότητα, καθώς «ο κόσμος αλλάζει» και «η Αφρική αλλάζει επίσης».
Η μετάβαση προς νέους χάρτες θα μπορούσε να επηρεάσει βαθιά την γεωγραφική εκπαίδευση και την κοινή αντίληψη του κόσμου για τις σχέσεις μεγέθους μεταξύ των εθνών και των ηπείρων. Το ερώτημα που τίθεται τώρα είναι κατά πόσο άλλες χώρες και ιδρύματα θα ακολουθήσουν το παράδειγμα του Τόγκο για να προωθήσουν μια πιο ακριβή χαρτογραφική αναπαράσταση του πλανήτη.
Γνώριζες αυτές τις πληροφορίες για τους χάρτες Μερκάτορ; Αν σου φάνηκε ενδιαφέρον το κείμενο, μπορείς να το μοιραστείς. Επισκέψου την ιστοσελίδα μας για να διαβάσεις κι άλλα σχετικά άρθρα.