Μετά από μια 20ετία απόλυτης παντοδυναμίας, παραδοσιακά μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως το Facebook το Instagram, το YouTube και το Snapchat, καθώς και σχετικά νεότερα, όπως το TikTok, το Discord και η πλατφόρμα κοινωνικών παιχνιδιών Roblox, βρίσκονται αντιμέτωπα με χιλιάδες αγωγές στις ΗΠΑ. Αυτοί που τις υπέβαλαν ισχυρίζονται βλάβη σε χρήστες, κυρίως παιδιά.
Συνολικά, το αποτέλεσμα των αγωγών, είτε τελικά διευθετηθούν εξωδικαστικά είτε καταλήξουν σε αποφάσεις ενόρκων κατά των μητρικών τεχνολογικών εταιρειών των εφαρμογών αυτών, θα ήταν δυνατό να αλλάξει για πάντα τον τρόπο λειτουργίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, σύμφωνα με ρεπορτάζ του BBC.
Πολλές από τις υποθέσεις εκδικάζονται σε δικαστήρια της Καλιφόρνιας, όπου έχουν την έδρα τους όλες οι μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Γνωστές ως «εφέ της Καλιφόρνιας», οι νομικές και πολιτικές αλλαγές που θεσπίζει η αμερικανική Πολιτεία πολύ συχνά φτάνουν να εφαρμόζονται πανεθνικώς.
Σε μια άνευ προηγουμένου δικαστική ήττα τους μέσα στη χρονιά, οι εταιρείες Meta και YouTube κρίθηκαν υπεύθυνες για τα ψυχολογικά και συναισθηματικά προβλήματα μιας γυναίκας που ισχυρίστηκε ότι ως παιδί ήταν εθισμένη στα social media. Tο δικαστήριο υποχρέωσε να την αποζημιώσουν με ποσό ύψους 5,2 εκατ. ευρώ. Οι δυο εταιρείες έχουν ασκήσει έφεση.
Η Meta έχασε επίσης μια μεγαλύτερη υπόθεση στο Νέο Μεξικό, την οποία άσκησε ο γενικός εισαγγελέας της αμερικανικής Πολιτείας, κατηγορώντας την ότι ουσιαστικά παραπλάνησε το κοινό ισχυριζόμενη πως οι πλατφόρμες της είναι ασφαλείς για τα παιδιά, παρά τις πολλές περιπτώσεις νεαρών χρηστών που πέφτουν θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης σε αυτές. Η Meta σχεδιάζει να καταθέσει έφεση και για αυτή την υπόθεση.
Εως το 2027, τόσο η Meta όσο και οι άλλες μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης θα βρεθούν αντιμέτωπες με πολλές αντίστοιχες αγωγές νεαρών χρηστών, γονέων, σχολικών περιφερειών και πολιτειακών εισαγγελέων. Το BBC σταχυολόγησε τέσσερις τέτοιες επερχόμενες υποθέσεις, η εκδίκαση των οποίων ενδέχεται να έχει σημαντικό αντίκτυπο στους τεχνολογικούς κολοσσούς και στις λειτουργίες των υπηρεσιών τους.
Ομαδική αγωγή για εθισμό εφήβων
Η εκτεταμένη ομαδική αγωγή (MDL) που θα εκδικαστεί στην Καλιφόρνια περιλαμβάνει ισχυρισμούς άνω των 1.000 σχολικών περιφερειών σε όλες τις ΗΠΑ. Σε γενικές γραμμές, τα σχολεία κατηγορούν το Instagram, το YouTube, το Snapchat και το TikTok ότι έχουν σχεδιαστεί σκόπιμα ώστε να προκαλούν εθισμό, βλάπτοντας ψυχικά και συναισθηματικά τα παιδιά εξαιτίας της υπερβολικής έκθεσής τους σε αυτές.
Τα σχολεία ισχυρίζονται ότι η αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης τους έχει κοστίσει σημαντικούς πόρους και ότι οι πλατφόρμες θα πρέπει να θεωρούνται «δημόσια όχληση» και να έχουν νομική ευθύνη για τον αντίκτυπό τους στην ευημερία των παιδιών. Μια δίκη με ενόρκους αναμένεται να ξεκινήσει τον προσεχή Φεβρουάριο, αλλά οι υπόλοιπες ομαδικές αγωγές μάλλον θα χρειαστούν πολλά χρόνια ακόμη για να ολοκληρωθούν.
Εάν τα δικαστήρια δικαιώσουν τις σχολικές περιφέρειες, σχεδόν τα πάντα θα αλλάξουν – όπως σε ποιους θα επιτρέπεται η είσοδος σε αυτές. Εκπρόσωποι του YouTube και του Snapchat αναφέρουν στο BBC ότι διαφωνούν κάθετα με τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν και ότι δεν στοχεύουν σχολεία ή μαθητές.
Η Πολιτεία της Καλιφόρνιας κατά της Meta
Δικηγόροι της Καλιφόρνια και του Κολοράντο ηγήθηκαν μιας ομάδας από 29 Πολιτείες που υπέβαλε αγωγή κατά της Meta και του Instagram το 2023, με τη δίκη να ορίζεται για τον ερχόμενο Αύγουστο – και με τον ίδιο δικαστή που έχει αναλάβει να εκδικάσει την ομαδική αγωγή των σχολικών περιφερειών.
Οι δύο Πολιτείες κατηγορούν τη μητρική εταιρεία του Facebook για παραβιάσεις του ομοσπονδιακού Νόμου για την Προστασία του Απορρήτου των Παιδιών στο Διαδίκτυο, γνωστού ως COPPA, που θεσπίστηκε το 2000 και στοχεύει στην προστασία παιδιών κάτω των 13 ετών από το να γίνουν στόχος επιχειρήσεων που λειτουργούν στο διαδίκτυο.
Η Meta έχει ήδη παράσχει πάνω από 2 εκατομμύρια έγγραφα, σύμφωνα με τα δικαστικά αρχεία. Σε περίπτωση που οι καταγγελίες των Πολιτειών υιοθετηθούν, η εταιρεία θα υποχρεωθεί να αποτρέπει στους χρήστες κάτω των 13 ετών την είσοδο στις πλατφόρμες της, αλλά και να αφαιρέσει δεδομένα που έχει ήδη συλλέξει από ανήλικους χρήστες, συν μια σειρά από άλλες δομικές αλλαγές.
Η Meta χρησιμοποιεί τέτοια δεδομένα, που είναι απαραίτητα για την αποστολή ειδικά στοχευμένων, εξατομικευμένων διαφημίσεων στους χρήστες του Facebook, αλλά και για την εκπαίδευση των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης που χρησιμοποιεί.
Ανήλικος χρήστης κατά των Roblox και Discord
Η αγωγή κατά των εφαρμογών Roblox και Discord κατατέθηκε από ένα 13χρονο αγόρι σε κρατικό δικαστήριο στο Σαν Ματέο της Καλιφόρνιας. Το αγόρι ισχυρίζεται ότι πρόσφατα έπεσε θύμα σεξουαλικής μύησης και εκμετάλλευσης μέσω και των δύο πλατφορμών από έναν ενήλικο, ο οποίος ενήργησε στις πλατφόρμες ως σεξουαλικό αρπακτικό και αργότερα συνελήφθη για τα εγκλήματά του εναντίον δεκάδων παιδιών.
Η αγωγή υποστηρίζει ότι και οι δύο πλατφόρμες έχουν ελαττωματικό σχεδιασμό και προωθούν ψευδείς καμπάνιες σχετικά με την ασφάλεια των νεαρών χρηστών, επομένως είναι υπεύθυνες για τις βλάβες που υπέστη ο ανώνυμος 13χρονος, που χρησιμοποιεί το σύνηθες ψευδώνυμο «John Doe».
Η Roblox, πλατφόρμα που επικεντρώνεται στα παιχνίδια με πολλές λειτουργίες κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και η Discord, επιχείρησαν να οδηγήσουν την αγωγή σε διαμεσολαβητική διαιτησία, μια ιδιωτική νομική διαδικασία, εκτός του δικαστικού συστήματος, ωστόσο το δικαστήριο τους το αρνήθηκε. Η υπόθεση παραμένει εκκρεμής εν αναμονή της έφεσης των εταιρειών κατά της αρνητικής απόφασης.
Αν οι εφέσεις των δύο εταιρειών απορριφθούν, η αγωγή ίσως εκδικαστεί προς τα τέλη του 2026. Μια πιθανή δικαστική ετυμηγορία εις βάρος τους ενδέχεται να επιφέρει αλλαγές στους ηλικιακούς περιορισμούς, καθώς και στην ικανότητα αγνώστων να αλληλεπιδρούν με νεαρούς χρήστες μέσω μηνυμάτων και ομαδικών συνομιλιών στο περιβάλλον των δύο πλατφορμών.
Φόρεστ εναντίον Meta
Δεν αφορούν βλάβες κατά ανηλίκων όλες οι σχετικές υποθέσεις που οδεύουν προς τις δικαστικές αίθουσες. Ο αυστραλός δισεκατομμυριούχος δρ Αντριου Φόρεστ μήνυσε τη Meta στην Καλιφόρνια το 2022 για τη φερόμενη αποτυχία της εταιρείας να καταπολεμήσει τις απάτες που οδηγούν τους Αυστραλούς σε ψεύτικες επενδύσεις με τη χρήση του ονόματος και της εικόνας του – οι οποίες φέρεται να πολλαπλασιάζονταν στο Facebook.
Με κατηγορίες που περιλαμβάνουν κακόβουλη χρήση φωτογραφιών του και παράνομο πλουτισμό –καθώς η Meta βγάζει χρήματα από διαφημίσεις στην πλατφόρμα της ασχέτως στοχεύσεων και των αποτελεσμάτων τους– η αγωγή του Φόρεστ ίσως αποδειχθεί μία από τις πιο σημαντικές για τον τρόπο χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Ο 64χρονος επιχειρηματίας ζητά από το δικαστήριο να κρίνει ότι το Αρθρο 230 του αμερικανικού Νόμου περί Ευπρέπειας στις Επικοινωνίες δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως υπερασπιστική γραμμή της Meta στην υπόθεση. Η τεχνολογική εταιρεία ισχυρίζεται ότι προστατεύεται από τη συγκεκριμένη διάταξη σε περιπτώσεις αντίστοιχων αγωγών.
Το Αρθρο 230 θεσπίστηκε από το αμερικανικό Κογκρέσο το 1996 και ουσιαστικά παρέχει νομική ασυλία στις πλατφόρμες για οτιδήποτε αφορά το περιεχόμενό τους. Εάν το δικαστήριο ταχθεί τελικά υπέρ του Φόρεστ, ενδέχεται να ανατραπούν μέθοδοι υπεράσπισης που χρησιμοποιούν οι διαδικτυακές πλατφόρμες εδώ και δεκαετίες.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News