Ίσως το ελληνικό κράτος να μην βρέθηκε ποτέ μπροστά σε μεγαλύτερη πρόκληση από εκείνη των αρχών του 20ού αιώνα. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την επακόλουθη υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών, περίπου 1,5 εκατομμύριο πρόσφυγες έφτασαν στην Ελλάδα, ανατρέποντας πλήρως την πληθυσμιακή ισορροπία.Οικογένειες προσφύγων εγκατεστημένες προσωρινά στο Δημοτικό Θέατρο Αθηνών, το 1922 (φωτ.: Συλλογή Π. Πουλίδη / Αρχείο ΕΡΤ)Δημοτικό Θέατρο Αθηνών, πλάγια όψη. Σχέδιο του Τσίλερ, 1872 (πηγή: Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου)
Δημοτικό Θέατρο Αθηνών, όψη προς την οδό Αθηνάς. Σχέδιο του Τσίλερ, 1872 (πηγή: Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτζου)Η Πλατεία του Δημαρχείου στην Αθήνα. Διακρίνονται το Δημοτικό Θέατρο και το Ταχυδρομείο. Φωτογραφία σε έκδοση του 1907 (πηγή: Ελληνική Βιβλιοθήκη – Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης)
Έτσι, η 3η Μαΐου μένει ως η ημερομηνία ίδρυσης του Εθνικού Θεάτρου – αλλά και ως αφορμή να θυμηθούμε αυτό που πρόλαβε να γίνει σύμβολο πολιτισμού, τόπος τραγωδίας και, για ένα διάστημα, καταφύγιο ζωής.
