Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή
Δεκέμβριος 1972. Οι επιστημονικοί υπεύθυνοι της αποστολής «Mariner Jupiter–Saturn» που το 1977 μετονομάστηκε σε «Voyager» συναντώνται στο Εργαστήριο Αεριώθησης της NASA στην Καλιφόρνια. Ανάμεσά τους, στην τρίτη σειρά πρώτος από αριστερά, ο Σταμάτης Κριμιζής, επικεφαλής του πειράματος LECP. Πηγή: NASA/JPL-Caltech
Μάρτιος 1977. Μηχανικοί εργάζονται πάνω στο «Voyager 2», λίγους μήνες πριν από την εκτόξευσή του. Η μεγάλη παραβολική κεραία του διαστημοπλοίου κατασκευάστηκε για να εξασφαλίζει την επικοινωνία με τη Γη σε αποστάσεις δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων. Πηγή: NASA/JPL-Caltech
Το επιστημονικό όργανο Low Energy Charged Particles (LECP) πριν από την εγκατάστασή του στα «Voyager» το 1977. Ο περιστρεφόμενος μηχανισμός του επέτρεπε τη μέτρηση φορτισμένων σωματιδίων από διαφορετικές κατευθύνσεις. Σχεδιάστηκε από την επιστημονική ομάδα του Σταμάτη Κριμιζή στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins. Πηγή: NASA/JPL-Caltech/JHUAPL
Απρίλιος 2024. Η ομάδα της αποστολής «Voyager» στο Εργαστήριο Αεριώθησης της NASA πανηγυρίζει την αποκατάσταση της λήψης τεχνικών δεδομένων από το «Voyager 1», έπειτα από πέντε μήνες προβλημάτων. Οι μηχανικοί είχαν καταφέρει να παρακάμψουν βλάβη στη μνήμη του υπολογιστή του διαστημοπλοίου. Πηγή: NASA/JPL-Caltech
Ο Ποσειδώνας μέσα από τον φακό του «Voyager 2» το 1989. Το διαστημόπλοιο αποκάλυψε μια δυναμική ατμόσφαιρα, με τεράστιους σχηματισμούς νεφών και ισχυρούς ανέμους. Η διέλευσή του από τον πλανήτη αποτέλεσε τον τελευταίο σταθμό της εξερεύνησης των εξωτερικών πλανητών από τα «Voyager». Πηγή: NASA/Caltech
Στις 5 Σεπτεμβρίου 1977, το «Voyager 1» εκτοξεύεται από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ στη Φλόριντα, πάνω σε πύραυλο Titan/Centaur. Μια αποστολή που είχε αρχικά σχεδιαστεί για λίγα χρόνια εξερεύνησης συνεχίζεται σχεδόν μισό αιώνα αργότερα, πολύ πέρα από την ηλιόσφαιρα. Πηγή: NASA/JPL-Caltech/KSC
Ο δρ. Σταμάτης Κριμιζής μπροστά στον χάρτη των διαδρομών των «Voyager» και το εφεδρικό αντίγραφο του οργάνου LECP που σχεδίασε για τα «Voyager». Πηγή: Johns Hopkins/Applied Physics Laboratory
Αυτή η διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν ένα διαστημόπλοιο συνεχίζει να λειτουργεί για πενήντα χρόνια, ενώ οι άνθρωποι που το σχεδίασαν έχουν αποχωρήσει. Η μεταφορά γνώσης απαιτεί να προβλεφθεί ποιοι θα αναλάβουν τη θέση τους, πώς θα εκπαιδευτούν και με ποιον τρόπο θα αποκτήσουν πρόσβαση στην εμπειρία των προκατόχων τους.
Η Βερτέσι επισημαίνει μάλιστα ότι οι επιστημονικές ομάδες χρειάζονται και μηχανισμούς οργανωτικής διαδοχής. Η ιδιαίτερη προσωπικότητα και η επιρροή ενός επικεφαλής ερευνητή, όσο σημαντικές και αν είναι για την επιτυχία μιας αποστολής, δεν αρκούν για να εξασφαλίσουν τη συνέχεια της εργασίας της επί πολλές δεκαετίες.
Ο Κριμιζής αντιμετωπίζει αυτή την πρόκληση ως αναπόσπαστο μέρος της επιστημονικής του ευθύνης. «Η νοοτροπία με την οποία μεγαλώσαμε στην επιστήμη είναι ότι χτίζουμε πάνω στους ώμους των προκατόχων μας και η νέα γενιά θα χτίσει πάνω στους δικούς μας ώμους».
Για τον ίδιο, η επιστημονική έρευνα αποκτά νόημα μέσα από αυτή τη συνέχεια, ακόμη και όταν οι δημιουργοί μιας αποστολής γνωρίζουν ότι δεν θα ζουν για να δουν τα σημαντικότερα αποτελέσματά της. «Το θεωρώ απολύτως καθήκον μου να αφήσω ένα οικοσύστημα για την επιστημονική επέκταση της δουλειάς που κάνουμε εγώ και οι συνάδελφοί μου».
Όταν επισκέπτεται σχολεία και μιλά στους μαθητές για το «Interstellar Probe», τους εξηγεί ότι πρόκειται για τη δική τους αποστολή. Εκείνοι θα κληθούν να πραγματοποιήσουν τις ανακαλύψεις που σήμερα μπορούμε μόνο να φανταστούμε.
Η εικόνα επιστρέφει στα κιτρινισμένα εργαστηριακά τετράδια, στους νέους μηχανικούς που προσπαθούν να διαβάσουν τα ξεθωριασμένα διαγράμματα, στις αποφάσεις μιας προηγούμενης γενιάς που εξακολουθούν να καθορίζουν την πορεία δύο διαστημοπλοίων δεκάδες δισεκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά από τη Γη.
Σχεδόν μισό αιώνα μετά την εκτόξευση των «Voyager», μία από τις μεγάλες προκλήσεις της εξερεύνησης του Διαστήματος συνίσταται στην εξασφάλιση της προϋπόθεσης ότι οι επιστήμονες του μέλλοντος θα διαθέτουν τη γνώση και τα εργαλεία για να συνεχίσουν το έργο των προκατόχων τους.
«Δεν με ενοχλεί το γεγονός ότι δεν θα είμαι εδώ να το δω», λέει με αφοπλιστική ειλικρίνεια ο Σταμάτης Κριμιζής για την επόμενη μέρα των διαστημικών αποστολών. «Θα το πολεμήσω ούτως ή άλλως».