Μετά από 22 χρόνια επιστημονικής αποστολής, το διαστημικό παρατηρητήριο ολοκληρώνει το ταξίδι του, ενώ η αποτυχημένη επιχείρηση διάσωσης δεν κατάφερε να παρατείνει τη λειτουργία του.
Έπειτα από 22 χρόνια στο διάστημα, ο δορυφόρος Swift της NASA ετοιμάζεται να ολοκληρώσει την αποστολή του, επιστρέφοντας στην ατμόσφαιρα της Γης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Διαστημικής Δύναμης των ΗΠΑ, η επανείσοδός του αναμένεται την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, με την ακριβή περιοχή όπου ενδέχεται να καταλήξουν τα συντρίμματά του να παραμένει ακόμη άγνωστη.
Διαβάστε ακόμη
Το διαστημικό παρατηρητήριο εκτοξεύτηκε το 2004 και συνέβαλε καθοριστικά στη μελέτη ορισμένων από τα πιο εντυπωσιακά και ενεργειακά φαινόμενα του σύμπαντος. Μετά από περισσότερες από δύο δεκαετίες λειτουργίας, η πορεία του προς τη Γη αναμένεται να κλείσει έναν σημαντικό κύκλο για την αστροφυσική.
Ποιες περιοχές περιλαμβάνει η ζώνη επανεισόδου
Ο δορυφόρος ζυγίζει περίπου 1.450 κιλά και έχει μέγεθος αντίστοιχο με εκείνο ενός μεγάλου ανελκυστήρα. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος της κατασκευής του αναμένεται να καταστραφεί κατά την είσοδό του στην ατμόσφαιρα, εξαιτίας των ιδιαίτερα υψηλών θερμοκρασιών που αναπτύσσονται κατά τη διαδικασία.
Δεν αποκλείεται, πάντως, ορισμένα πιο ανθεκτικά εξαρτήματα να επιβιώσουν και να φτάσουν μέχρι την επιφάνεια της Γης. Μεταξύ αυτών ενδέχεται να είναι οι έξι βαριοί τροχοί αντίδρασης, τους οποίους χρησιμοποιούσε το διαστημικό σκάφος για να ελέγχει τον προσανατολισμό του, καθώς και τμήματα των τηλεσκοπίων του, όπως φακοί και καθρέφτες.
Η ακριβής τοποθεσία στην οποία μπορεί να καταλήξουν τα θραύσματα δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί. Η ζώνη επανεισόδου που παρακολουθεί η Διαστημική Δύναμη των ΗΠΑ καλύπτει εκτεταμένες περιοχές της Αφρικής, της Αυστραλίας, της Ινδίας, της Νοτιοανατολικής Ασίας, καθώς και της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής.
Παρά τη μεγάλη γεωγραφική έκταση της συγκεκριμένης ζώνης, οι πιθανότητες να τραυματιστεί κάποιος ή να προκληθούν άλλες ζημιές θεωρούνται εξαιρετικά μικρές. Το μεγαλύτερο μέρος του δορυφόρου θα καεί κατά την επανείσοδο, ενώ τα υπολείμματα που ενδέχεται να φτάσουν στο έδαφος αναμένεται να είναι περιορισμένα.
Το πιθανότερο σενάριο είναι τα θραύσματα που θα επιβιώσουν να καταλήξουν στον ωκεανό, μειώνοντας ακόμη περισσότερο τον κίνδυνο για κατοικημένες περιοχές.
Η αποστολή διάσωσης των 30 εκατομμυρίων δολαρίων που δεν ολοκληρώθηκε
Η επιστροφή του Swift στη Γη θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί, εάν είχε επιτύχει μια ειδική επιχείρηση διάσωσης που επιχείρησε να οργανώσει η NASA το καλοκαίρι του 2026.
Τον Ιούλιο, η αμερικανική διαστημική υπηρεσία διέθεσε περίπου 30 εκατομμύρια δολάρια για την αποστολή ενός ρομποτικού διαστημικού σκάφους με την ονομασία LINK. Στόχος ήταν να μετακινήσει τον Swift σε υψηλότερη τροχιά, περίπου 240 χιλιόμετρα μακρύτερα από τη Γη, ώστε να παραταθεί η διάρκεια λειτουργίας του.
Η επιχείρηση, ωστόσο, δεν προχώρησε όπως είχε σχεδιαστεί. Προβλήματα στο σύστημα ελέγχου του LINK δεν επέτρεπαν τη διατήρηση του κατάλληλου προσανατολισμού και της απαραίτητης σταθερότητας στο διάστημα, με αποτέλεσμα να μην καταστεί δυνατή η ολοκλήρωση της αποστολής.
Η πορεία του Swift προς τη Γη είχε επιταχυνθεί ήδη από το 2024, όταν η αυξημένη ηλιακή δραστηριότητα προκάλεσε διαστολή των ανώτερων στρωμάτων της ατμόσφαιρας. Ως συνέπεια, αυξήθηκε η αντίσταση που δεχόταν ο δορυφόρος, επιταχύνοντας τη σταδιακή μείωση του ύψους της τροχιάς του.
Στις 26 Οκτωβρίου, η NASA ανακοίνωσε ότι το αστεροσκοπείο βρισκόταν σε ύψος μικρότερο των 170 μιλίων, δηλαδή περίπου 274 χιλιομέτρων, από την επιφάνεια της Γης. Οι συνθήκες δεν του επέτρεπαν πλέον να παρατηρεί με σταθερότητα τους αστρονομικούς στόχους του, ενώ η τελευταία επιστημονική παρατήρησή του είχε πραγματοποιηθεί στις 20 Οκτωβρίου.
Η επιστημονική παρακαταθήκη ενός δορυφόρου που λειτούργησε για 22 χρόνια
Παρά το τέλος της αποστολής του, η επιστημονική συνεισφορά του Swift αναμένεται να παραμείνει σημαντική για πολλά χρόνια. Κατά τη διάρκεια της 22ετούς λειτουργίας του, κατέγραψε περισσότερες από 2.000 εκρήξεις ακτίνων γάμμα και σχεδόν ισάριθμα σουπερνόβα, συμβάλλοντας σε περισσότερες από 7.000 επιστημονικές δημοσιεύσεις.
Το αστεροσκοπείο διέθετε τρία τηλεσκόπια και είχε σχεδιαστεί κυρίως για τον εντοπισμό και τη μελέτη των εκρήξεων ακτίνων γάμμα, οι οποίες συγκαταλέγονται στα πιο ενεργειακά φαινόμενα του σύμπαντος.
Η λειτουργία του βασιζόταν στην ταχεία ανίχνευση τέτοιων γεγονότων και στη μετάδοση των θέσεών τους σε παρατηρητήρια σε όλο τον κόσμο. Με αυτόν τον τρόπο, οι επιστήμονες μπορούσαν να στρέψουν τα τηλεσκόπιά τους προς τις συγκεκριμένες περιοχές και να μελετήσουν τα φαινόμενα με μεγαλύτερη λεπτομέρεια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε αποστολή διάρκειας μόλις δύο ετών. Ωστόσο, ο Swift συνέχισε να λειτουργεί για περισσότερες από δύο δεκαετίες, προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα για την εξέλιξη του σύμπαντος, τις εκρήξεις άστρων και την καταστροφή τους από μαύρες τρύπες.
Ο διευθυντής του Τμήματος Αστροφυσικής της NASA, Σον Ντομάγκαλ-Γκόλντμαν, επισήμανε ότι το αστεροσκοπείο αφήνει πίσω του ένα ιδιαίτερα σημαντικό αρχείο παρατηρήσεων. Τα δεδομένα αυτά αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο μελέτης και να συμβάλουν σε νέες επιστημονικές ανακαλύψεις για πολλές ακόμη δεκαετίες.
Διαβάστε ακόμη:
ΣΥΝΕΧΙΣΕ ΕΔΩ..