Η Suno εταιρεία παραγωγής μουσικής μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) ιδρύθηκε πριν από δύο χρόνια, και επιτρέπει στους χρήστες να δημιουργούν ολόκληρα τραγούδια με λίγα κλικ στον υπολογιστή τους. Ακόμα δεν παρέχει τη δυνατότητα δημιουργίας κομματιών που βασίζονται ακριβώς στο στιλ συγκεκριμένων καλλιτεχνών, αλλά με κάποιες έμμεσες εντολές, η εφαρμογή μπορεί να προσφέρει ό,τι κοντινότερο στον ήχο τους.
Η εταιρεία, γράφει ο βρετανικός Guardian, έγινε στόχος αγωγών – αρχικά από την ένωση δισκογραφικών εταιρειών της Αμερικής RIAA τον Ιούνιο του 2024, και λίγους μήνες αργότερα από την γερμανική εταιρεία συλλογικής διαχείρισης GEMA, που εκπροσωπεί συνθέτες. Και οι δύο φορείς ισχυρίστηκαν ότι η υπηρεσία εκπαίδευε τα συστήματα ΤΝ χρησιμοποιώντας τραγούδια χωρίς την απαιτούμενη άδεια χρήσης πνευματικών δικαιωμάτων.
Οι μουσικές υπηρεσίες των προγραμμάτων ΤΝ έχουν προκαλέσει υπαρξιακή κρίση στη μουσική βιομηχανία. Σύμφωνα με την αισιόδοξη θεώρηση, εκδημοκρατίζουν τον χώρο – αλλά σύμφωνα με την πιο πεσιμιστική, καταπνίγουν την τέχνη, καθιστώντας τους μουσικούς περιττούς, την ώρα που οι περισσότεροι προσπαθούν να βιοποριστούν σχεδόν αποκλειστικά από τα δικαιώματα χρήσης στις πλατφόρμες ροής.
Η τεχνολογία διχάζει τους μουσικούς. Ο Ντέιβ Στιούαρτ των Eurythmics είπε στον Guardian ότι πρόκειται για «ασταμάτητη δύναμη» την οποία οι μουσικοί θα πρέπει, απρόθυμα ή με ενθουσιασμό, να τις αγκαλιάσουν. Η ουαλή μουσικός Anchoress τη θεωρεί πηγή δυστοπίας, ενώ ο ειδικευμένος σε ζητήματα μουσικής δικηγόρος Γκρέγκορ Πράιορ υποστηρίζει ότι έχει αρχίσει να σκοτώνει τη δουλειά των δημιουργών.
Ο Μάικι Σούλμαν, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Suno, λέει στον Guardian ότι η επόμενη γενιά της μουσικής εμπειρίας θα έχει διαδραστική διάσταση. Εννοεί ότι η μουσική θα κοινωνικοποιηθεί, με τη συμμετοχή καλλιτεχνών και κοινού στη δημιουργία της. «Εμείς απλά προσπαθούμε να δημιουργήσουμε την καλύτερη δυνατή ψηφιακή εκδοχή αυτού του μελλοντικού σεναρίου», εξηγεί στη βρετανική εφημερίδα.
Οι επενδυτές συρρέουν. Τον περασμένο Νοέμβριο, η Suno άντλησε 250 εκατ. δολάρια, ανεβάζοντας την αξία της στα 2,1 δισ. δολάρια. Η δημιουργική ΤΝ είναι το πιο «καυτό» θέμα στη Silicon Valley, με έκθεση του Πανεπιστημίου Στάνφορντ να αναφέρει ότι προσέλκυσε 34 δισ. δολάρια σε ιδιωτικές επενδύσεις το 2024. Υπάρχουν όμως φόβοι -ιδίως στην Τράπεζα της Αγγλίας- ότι μετά την ραγδαία άνθηση μπορεί να έρθει η απότομη κατάρρευση. Προς το παρόν, πάντως, οι επενδυτές πιστεύουν ότι η ΤΝ είναι «πολύ μεγάλη για να αποτύχει».
Το διακύβευμα της επιτυχίας για τη Suno, με βάση τις ογκωδέστατες επενδύσεις που προσελκύει, είναι τεράστιο – ειδικά δεδομένης μιας πρόσφατης διαρροής, που υποδήλωνε ότι η εταιρεία είχε μόλις ένα εκατομμύριο συνδρομητές επί πληρωμή, με μέση μηνιαία συνδρομή στα 8,5 ευρώ.
Οι νέες τεχνολογίες που επηρεάζουν τη μουσική βιομηχανία, συνήθως προκαλούν αντιδράσεις που κυμαίνονται από την αποπληξία έως τη νομική δράση, και εν ευθέτω χρόνω σε διαπραγμάτευση και αδειοδότηση. Οι τρεις μεγαλύτερες εταιρείες δημιουργικής ΤΝ με επίκεντρο τη μουσική, βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια αυτής της πορείας, αναφέρει ο Guardian.
Η Klay έχει κλείσει συμφωνίες και με τις τρεις μεγάλες δισκογραφικές για χρήση των πνευματικών δικαιωμάτων των τραγουδιών που χρησιμοποιεί για να εκπαιδεύσει τα μοντέλα της, η Udio υπέγραψε συμφωνίες με την Universal Music και την Warner Music, ενώ η Suno έχει συμφωνήσει μόνο με τη Warner, αλλά δέχεται νομικές πιέσεις από τις άλλες δύο.
Η Suno ισχυρίζεται ότι για την εκπαίδευση των μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης της άντλησε υλικό από τη μουσική που κυκλοφορεί ελεύθερα στο διαδίκτυο, κάτι που συνιστά δικαιοχρησία και δεν απαιτεί την ύπαρξη άδειας. Αλλά η μουσική βιομηχανία αντιτείνει ότι «η δικαιοχρησία δεν ισχύει όταν το αποτέλεσμά της επιδιώκει να υποκαταστήσει το υλικό που αντιγράφει».
Η φιλοσοφία περί «εκδημοκρατισμού» της μουσικής δημιουργίας που προβάλλει η Suno έχει ως αντεπιχείρημα τη μετατροπή της ανθρώπινης δημιουργικότητας από κάτι εξαιρετικό σε κάτι απολύτως συνηθισμένο, αναφέρει ο Guardian. Αλλά ο Σούλμαν αντιτείνει ότι, όπως συνέβη με τις ψηφιακές ηχογραφήσεις και τα sampling, έτσι και η νέα τεχνολογία που προωθεί θα ωθήσει τη μουσική μπροστά, μέσω εφευρέσεων νέων ειδών της.
Η αλήθεια είναι ότι η μουσική που φτιάχνεται από ΤΝ έχει κατακλύσει τις υπηρεσίες ροής. Η Deezer υπολογίζει ότι πάνω από το 30% της μουσικής που παρέχεται καθημερινά στην πλατφόρμα της είναι προϊόν Τεχνητής Νοημοσύνης.
Περιστασιακά, η τεχνολογία δημιουργεί εξαιρετικά δημοφιλείς μουσικές τάσεις. Οι Velvet Sundown –μια «μπάντα» με ροκ τραγούδια στο στιλ της δεκαετίας του 1970 γραμμένα εξ’ ολοκλήρου με ΤΝ– κατάφεραν για ένα σύντομο χρονικό διάστημα να προκαλέσει εκατομμύρια ακροάσεων στις πλατφόρμες ροής – πριν εξαφανισθούν μυστηριωδώς.
Κάποια κομμάτια φτιαγμένα μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης, όμως, έχουν διάρκεια. Πολλά τραγούδια της Σιένα Ρόουζ, μιας τραγουδίστριας που εικάζεται ότι είναι δημιούργημα της τεχνολογίας, παραμένουν εδώ και μήνες στο Top-10 του Spotify, ενώ το κομμάτι «Ag Vet, Du Är Inte Min» είναι από τα πιο εμπορικά στη Σουηδία, παρότι αφαιρέθηκε από τα charts της χώρας ως «προϊόν ΤΝ».
Η Suno προκάλεσε ανησυχία πέρυσι όταν κάποιοι χρήστες της δημιούργησαν κομμάτια τα οποία, σύμφωνα με την βρετανική Ενωση κατά της Δυσφήμισης, εξυμνούσαν τον Χίτλερ, περιείχαν ρατσιστικούς στίχους και μιλούσαν για «λευκή δύναμη». Ο Σούλμαν μιλά στον Guardian για μεμονωμένο περιστατικό τριών τραγουδιών με συνολικά 10 ακροάσεις – και ισχυρίζεται ότι η πλατφόρμα έχει αυξήσει τα μέτρα ασφαλείας.
Η Suno θεωρεί ότι η συμφωνία της με τη Warner Music είναι μια πρώτη απόδειξη ότι οι εταιρείες γενετικής Τεχνητής Νοημοσύνης μπορούν να δομήσουν αμοιβαία επωφελείς συνεργασίες με τη μουσική βιομηχανία. Αλλά τα ερωτήματα για τη συγκεκριμένη συμφωνία παραμένουν αναπάντητα. Επέμεινε η Warner σε αλλαγές στην υπηρεσία; Πληρώθηκαν και οι παλιότερες χρήσεις των τραγουδιών της; Απέκτησε η δισκογραφική εταιρεία μετοχές της Suno;
Παράλληλα, οι συμφωνίες με τις δισκογραφικές είναι ένα θέμα – η προσέλκυση καλλιτεχνών είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Οι μεγάλες δισκογραφικές επιμένουν ότι η μουσική των καλλιτεχνών τους θα χρησιμοποιείται μόνο μετά από ρητή συμμετοχή τους στις συμφωνίες. Αλλά ακόμα κι αν ένα πολύ μικρό ποσοστό των καλλιτεχνών συμφωνήσει για τη χρήση των τραγουδιών τους από τις εταιρείες ΤΝ, αυτό θα θέσει σε κίνδυνο και τους αντιρρησίες.
Επιχειρώντας να καθησυχάσει κοινό και δισκογραφικές, η Suno υπέγραψε συμβόλαιο με τον αμερικανό παραγωγό Timbaland, ο οποίος αναλαμβάνει καθήκοντα στρατηγικού συμβούλου της εταιρείας. Αλλά σύντομα, ο παραγωγός αναγκάστηκε να ζητήσει δημόσια συγγνώμη από τον συνάδελφό του, K Fresh, τραγούδι του οποίου χρησιμοποίησε για τη δημιουργία μη εξουσιοδοτημένου remix, το οποίο ανέβασε στην πλατφόρμα.
Παρόλα αυτά, ο Σούλμαν λέει στον Guardian ότι οι μουσικοί με τους οποίους συνομιλεί για το Suno, το βλέπουν ως σημαντικό νέο δημιουργικό εργαλείο και βοήθημα στη σύνθεση τραγουδιών. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ισχυρίζεται ότι η υπηρεσία της περιγράφεται καλύτερα με τον όρο «Ozempic της μουσικής βιομηχανίας – σαν τα φάρμακα αδυνατίσματος, όπου όλοι ασχολούνται με αυτά αλλά κανείς δεν μιλάει δημοσίως για αυτά».
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News