Η κατασκευή κέντρων δεδομένων (data center) γίνεται όλο και πιο δύσκολη καθώς οι μεγάλες εταιρείες του τεχνολογικού τομέα αγωνίζονται να βρούν λύσεις για την τροφοδοσία τους με ενέργεια.
Η SpaceX του Μασκ έχει καταθέσει στις αμερικανικές αρχές αίτηση για την εκτόξευση ενός εκατ. δορυφόρων επεξεργασίας δεδομένων (Reuters)
Η πρώτη δοκιμή
Η Starcloud, μια εταιρεία που ιδρύθηκε το 2024 με σκοπό την υλοποίηση της ιδέας των τροχιακών κέντρων δεδομένων, έχει επεξεργαστεί τα στοιχεία για την τεχνητή νοημοσύνη σε τροχιά — κυριολεκτικά.
Τον Νοέμβριο, η εταιρεία έστειλε στο διάστημα το Starcloud-1, έναν δορυφόρο μεγέθους ψυγείου που περιείχε μια συνηθισμένη GPU Nvidia H100, του τύπου που χρησιμοποιείται στα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης. Η Starcloud τον χρησιμοποίησε για να εκπαιδεύσει ένα μικρό γλωσσικό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης, το NanoGPT, στα έργα του Σαίξπηρ, και για να απαντήσει σε ορισμένες ερωτήσεις ενώ εκτελούσε το Gemma, ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο ανοιχτού κώδικα που δημιουργήθηκε από την Google.
Αυτό παρείχε πολύτιμα δεδομένα σχετικά με την αξιοπιστία των τσιπ τεχνητής νοημοσύνης υπό τροχιακές συνθήκες. Η εταιρεία έχει επίσης καλή εικόνα για τα άλλα κρίσιμα στοιχεία ενω με βαση τους υπολογισμούς της Starcloud το τροχιακό κέντρο δεδομένων 1GW κοστίζει 16,7 δισ. δολάρια, μόνο 5% περισσότερο από το επίγειο.
Οι ανάγκες ψύξης
Μια άλλη άγνωστη παράμετρος είναι η ψύξη. Ο αρχικός δορυφόρος της Starcloud δεν μπορούσε να λειτουργεί τη GPU του όλο το 24ωρο επειδή (όπως ήταν αναμενόμενο) υπερθερμαινόταν. Η εταιρεία σχεδιάζει να εκτοξεύσει έναν δεύτερο δορυφόρο δοκιμών, τον Starcloud-2, φέτος, για να αξιολογήσει το σχεδιασμό ενός αναδιπλούμενου ψυγείου, με σκοπό την ψύξη.
Ο Φιλιπ Τζόνστον της Starcloud λέει ότι θα είναι «το μεγαλύτερο εμπορικό ψυγείο που μπορεί να αναπτυχθεί στο διάστημα», δεύτερο σε μέγεθος μόνο μετά το ψυγείο του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, αλλά με δέκα φορές μεγαλύτερη απαγωγή θερμότητας ανά κιλό. Οι εκτιμήσεις κόστους της Starcloud υποθέτουν ότι αυτό το ψυγείο θα λειτουργήσει όπως έχει προγραμματιστεί.
Άλλες υποθέσεις μπορεί να είναι υπερβολικά απαισιόδοξες. Για παράδειγμα, ο υπολογιστής του κ. McCalip υποθέτει ότι έως και το 9% των GPU που εκτοξεύονται σε τροχιά θα παρουσιάζουν βλάβη κάθε χρόνο. Ωστόσο, ένα μάθημα που αποκομίσαμε από το Starcloud-1, λέει ο Τζόνστον , είναι ότι «οι GPU λειτουργούν καλύτερα στο διάστημα από ό,τι περιμέναμε».
Διστάζει να μοιραστεί τα ακριβή στοιχεία. Ωστόσο, αν μόνο το 5% των GPU παρουσιάζει βλάβη κάθε χρόνο, θα χρειάζονταν λιγότεροι δορυφόροι και το κόστος του τροχιακού data center θα μειωνόταν στα 11,1 δισ. δολάρια.
Οι δοκιμές και οι νέες ευκαιρίες
Φυσικά, το κόστος των επίγειων κέντρων δεδομένων μπορεί επίσης να μειωθεί — και τέτοιες μειώσεις μπορεί να είναι ευκολότερο να επιτευχθούν από ό,τι η κατασκευή κέντρων στο διάστημα. Ο υπολογιστής του κ. McCalip υποθέτει ότι τα επίγεια κέντρα δεδομένων βασίζονται σε γεννήτριες φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά η ηλιακή ενέργεια θα ήταν φθηνότερη, μειώνοντας ίσως το συνολικό κόστος κατά 1-2 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η κατασκευή μπορεί επίσης να είναι πολύ λιγότερο δαπανηρή εκτός Αμερικής, ιδιαίτερα σε μια οικονομία με χαμηλούς μισθούς και άφθονη ηλιοφάνεια, όπως η Ινδία.
Προς το παρόν, αυτό που πρέπει να παρακολουθήσουμε είναι αν το Starship μπορεί να λειτουργήσει με αξιόπιστο και επαναχρησιμοποιήσιμο τρόπο. Ο Ιλον Μασκ προβάλλει τη δυνατότητα των τροχιακών κέντρων δεδομένων, καθώς προετοιμάζεται να εισαγάγει τη SpaceX στο χρηματιστήριο, κάποια στιγμή μέσα στο επόμενο έτος.
Από την πλευρά της, η Starcloud προχωράει προς το σημείο όπου αναμένει να βρίσκεται η μπάλα σε μερικά χρόνια, υποθέτοντας ότι το Starship θα ανοίξει ευκαιρίες βασισμένες σε εκτοξεύσεις χαμηλού κόστους. Η επόμενη δοκιμαστική πτήση του Starship, η 12η, αναμένεται να πραγματοποιηθεί τον Μάρτιο. Πολλοί στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης θα την παρακολουθούν στενά, σχολιάζει ο Economist.
Πηγή: OT.gr