Τα εκατομμύρια των τουριστών που διασχίζουν την καυτή άμμο του οροπεδίου της Γκίζας για να θαυμάσουν τη Μεγάλη Πυραμίδα του Χέοπα και τις μικρότερες γύρω της δεν μπορούν να φανταστούν ότι στα θεμέλιά τους υπάρχουν λιγότερο εντυπωσιακές κατασκευές, που υψώνονταν στην έρημο χιλιάδες χρόνια πριν ο Φαραώ Χέωψ ανέλθει στον θρόνο του.
Στις αρχές Ιουλίου, στον αρχαιολογικό χώρο Τζαμπάλ αλ-Τάιρ, στο Κυβερνείο της πόλης Μίνια της Αιγύπτου, μια ομάδα του αιγυπτιακού Ανώτατου Συμβουλίου Αρχαιοτήτων ανέσκαψε δύο τάφους της Πρώιμης Δυναστικής Περιόδου που δεν είχαν δει το φως εδώ και 5.000 χρόνια, όπως αναφέρει δημοσίευμα του ιστοτόπου Popular Mechanics.
Το Τζαμπάλ αλ-Τάιρ μπορεί να μην είναι τόσο διάσημο όσο η Κοιλάδα των Βασιλέων, αλλά οι ανασκαφές κάτω από την άμμο του έχουν αποκαλύψει ότι χρησίμευε ως χώρος ταφής από την Προδυναστική εποχή έως την Υστερη Περίοδο της Αιγύπτου (περίπου 664-332 π.Χ.), όταν οι τελευταίοι ιθαγενείς Φαραώ κυβέρνησαν τη χώρα.
Οι αρχαίοι τόποι ανάπαυσης που αποκαλύφθηκαν στο Τζαμπάλ αλ-Τάιρ ρίχνουν νέο φως στην εξέλιξη της αιγυπτιακής ταφικής αρχιτεκτονικής, πριν από την κατασκευή των πυραμίδων. Γύρω στο 3100 π.Χ., οι πρώτοι τύμβοι εμφανίστηκαν ως απλοί λάκκοι επενδυμένοι με τούβλα και σοβατισμένοι. Την εποχή του πρώτου Φαραώ, Νάρμερ, και της Πρώτης Δυναστείας, μεγαλύτεροι και πιο πλούσιοι τάφοι στέγαζαν τις σορούς των μελών των βασιλικών οικογενειών.
Οπως και οι προκάτοχοί τους, αυτοί οι μεγαλοπρεπείς τάφοι διέθεταν υπόγειους θαλάμους αλλά και υπέργειες κατασκευές γνωστές ως «μασταμπάδες» – αποθήκες για κτερίσματα, που σηματοδοτούσαν την κοινωνική υπόσταση του νεκρού. Οι πρόσφατα αποκαλυφθέντες τάφοι στο Τζαμπάλ αλ-Τάιρ παρουσιάζουν εντυπωσιακές ομοιότητες με τον τάφο του βασιλιά Ντεβέν στην ιερή πόλη της αρχαίας Αιγύπτου Αβυδο, ο οποίος κτίστηκε γύρω στο 2950 π.Χ.
Οι τύμβοι διαθέτουν χαρακτηριστικά που ίσως αποδεικνύουν ότι η πρώιμη αρχιτεκτονική των τάφων εξαπλώθηκε σε όλη την Αίγυπτο ακόμη και πριν την ενοποίηση Βορρά-Νότου. Ξεσκονίζοντας τον πρώτο από τους δύο, οι αρχαιολόγοι εντυπωσιάστηκαν από το γεγονός ότι οι τοίχοι του ήταν φαρδύτεροι και παχύτεροι στο κάτω μέρος τους και πιο λεπτοί προς την κορυφή τους – γεγονός που δείχνει ότι οι κατασκευαστές τους γνώριζαν πώς να κατανέμουν το δομικό βάρος.
Οι κτίστες τους έθεταν, εν αγνοία τους, τα θεμέλια για τις μεγάλες πυραμίδες. Οι μασταμπάδες ήταν κατασκευές από τούβλα ή πέτρα – και οι δύο τάφοι του Τζαμπάλ αλ-Τάιρ είναι κατασκευασμένοι από πέτρινους ογκόλιθους που κόπηκαν και μεταφέρθηκαν. Επίσης, είναι ενισχυμένοι με ξύλινα στηρίγματα, άλλοτε σε μεμονωμένα τμήματα και άλλοτε σε όλο το μήκος των τειχών τους. Ο ένας από τους δύο τάφους είναι σχεδόν άθικτος, επιτρέποντας έτσι περαιτέρω αρχαιολογικές έρευνες.
Οι συγκεκριμένοι τύμβοι δεν είναι τα μόνα πρόσφατα ευρήματα στο Τζαμπάλ αλ-Τάιρ. Σε κοντινή απόσταση οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν προδυναστικές ταφές που περιείχαν σκυμμένα και ως επί το πλείστον σκελετωμένα λείψανα τυλιγμένα σε φυτικά χαλάκια, με κεραμικά αγγεία τοποθετημένα δίπλα τους. Τα αγγεία είχαν μαύρη εξωτερική επένδυση, χαρακτηριστικό των πολιτιστικών περιόδων Νακάντα Β’ και Νακάντα Γ’, που προηγήθηκαν της Πρώτης Δυναστείας της Αιγύπτου.
Αποκαλύφθηκαν επίσης ταφές από την Υστερη Περίοδο με υπολείμματα ξύλινων φέρετρων, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο χώρος είχε χρησιμοποιηθεί για την ταφή νεκρών σε πολλές διαφορετικές εποχές. Περισσότεροι τάφοι και τεχνουργήματα ίσως περιμένουν να δουν ξανά το φως του Ρα, του αιγυπτιακού θεού του Ηλιου, σύμφωνα με τους αρχαιολόγους.
Καθώς οι ανασκαφές συνεχίζονται, το αιγυπτιακό υπουργείο Τουρισμού εξηγεί σε μια ανάρτηση στο Facebook ότι «οι εργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη στον χώρο για να αποκαλυφθούν περισσότερα από τα μυστικά του». Το Popular Mechanics επισημαίνει ότι τα μυστήρια της βαθιάς ιστορίας της Αιγύπτου συνεχίζουν να ξεδιπλώνονται μπροστά στα μάτια μας, χιλιάδες χρόνια μετά.
Ακολούθησε το Protagon στο Google News
Πρόσθεσε το Protagon ως προτιμώμενη πηγή στη Google