Παρά τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί και τους αυστηρούς περιβαλλοντικούς στόχους που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τις κατά καιρούς καμπάνιες ευαισθητοποίησης και τα συστήματα ανακύκλωσης που έχουν θεσπιστεί, παρά την πρόοδο που έχει συντελεστεί σε ορισμένους τομείς, η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει απογοητευτικές επιδόσεις στην ανακύκλωση αποβλήτων, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat
Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2023, στα 27 κράτη – μέλη της ΕΕ παρήχθησαν συνολικά περίπου 79,7 εκατομμύρια τόνοι αποβλήτων συσκευασίας, που αντιστοιχούν σε περίπου 178 κιλά ανά κάτοικο. Ο όγκος αυτός είναι ελαφρώς μειωμένος σε σχέση με το 2022, ωστόσο οι ποσότητες παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές. Από αυτά τα απόβλητα, το 40,4 % αφορούσε χαρτί και χαρτόνι, το 19,8% πλαστικό, το 18,8% γυαλί, το 15,8% ξύλο και το 4,9% μέταλλα.
Ο μέσος ευρωπαϊκός δείκτης ανακύκλωσης αποβλήτων συσκευασίας το 2023 διαμορφώθηκε περίπου στο 67,5%, πλησιάζοντας τον στόχο της σχετικής Οδηγίας για το 2030, που προβλέπει βαθμό ανακύκλωσης που θα φτάνει τουλάχιστον στο 70%. Το συγκεκριμένο ποσοστό ξεπερνούν ήδη μια σειρά χώρες: το Βέλγιο με 79,7%, η Ολλανδία με 75,8 %, η Ιταλία με 75,6 %, η Τσεχία με 74,8% και η Σλοβακία με 71,9% και η Ισπανία με 70,5% έχουν ήδη πετύχει ή ξεπεράσει τον στόχο.
Αντίθετα, στην κατώτερη βαθμίδα της κατάταξης βρίσκονται χώρες όπως η Ουγγαρία με 42,8 %, η Μάλτα με 44,4 % και η Ελλάδα με 48,0 %, γεγονός που καταδεικνύει τις σοβαρές διαρθρωτικές αδυναμίες τους στη διαχείριση των αποβλήτων. Ειδικότερα, στην Ελλάδα το 2023 παρήχθησαν περίπου 107,7 κιλά αποβλήτων συσκευασίας ανά κάτοικο, από τα οποία ανακυκλώθηκαν περίπου τα 51,7 – από όπου και προκύπτει το ποσοστό του 48%.
Οσο για τη σύνθεση των αποβλήτων συσκευασίας που παρήχθησαν στην Ελλάδα, πάντα για την ίδια χρονιά, ήταν 39,9% για το χαρτί, 23,5% για το πλαστικό, 13,6% για το ξύλο, 9,2% για το μέταλλο και 13,8% για το γυαλί.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα στο πλαστικό, καθώς το ποσοστό ανακύκλωσης συσκευασιών που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία στη χώρα μας ανήλθε μόλις στο 32,7%, δηλαδή πολύ κάτω από τον στόχο του 55%. Την ίδια στιγμή, σε επίπεδο ΕΕ, ο μέσος όρος ανακύκλωσης πλαστικού βρίσκεται στο 42,1%, με χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία να ξεπερνούν ήδη το 50%.
Πλαστικές σακούλες
Η ευρωπαϊκή Οδηγία για τις πλαστικές σακούλες προέβλεπε ότι η κατανάλωση πρέπει να μειωθεί κάτω από 40 σακούλες ανά κάτοικο έως το 2025.
Στην Ελλάδα, ωστόσο, η χρήση παραμένει σήμερα ιδιαίτερα υψηλή, καθώς καταναλώνονται περίπου 110 σακούλες ανά άτομο ετησίως, εκ των οποίων 56 είναι πολύ ελαφριές και 54 κανονικές.
Σε επίπεδο ΕΕ, αντιθέτως, η μέση κατανάλωση το 2023 ήταν 65 σακούλες ανά άτομο, μειωμένη σε σχέση με τις 95 του 2018, γεγονός που δείχνει σαφή πρόοδο – αλλά όχι επαρκή για την αντιμετώπιση του προβλήματος με τα πλαστικά, όπως τονίζουν οι ειδικοί.