Η πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου από την οπτική των πολιορκητών

Η πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου από την οπτική των πολιορκητών |

Διαβάστε επίσης:Σαν σήμερα 23 Απριλίου: Η μάχη της Αλαμάνας και το φριχτό τέλος του Αθανασίου Διάκου

Καθώς οι προσπάθειες για την καταστολή των εξεγέρσεων στις επαναστατημένες επαρχίες το 1821 με τη χρήση συμβατικών στρατιωτικών μέσων αποδείχθηκαν ατελέσφορες, η Υψηλή Πύλη, αν και με εμφανή απροθυμία, οδηγήθηκε στα τέλη Μαρτίου 1822 στο επώδυνο συμπέρασμα ότι η μόνη ρεαλιστική στρατηγική για την αντιμετώπιση της Ελληνικής Επανάστασης ήταν η ανάθεση της καταστολής της σε Αλβανούς «εργολάβους στρατιωτικών υπηρεσιών»

Διαβάστε επίσης:23 Απριλίου σαν σήμερα το 2010 αρχίζει για την Ελλάδα η εποχή των μνημονίων

Η μάχη των Χριστουγέννων κατά την πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου το 1822. Έργο του Γάλλου ζωγράφου Alphonse de Neuville (1835-1885).

Χουρσίτ πασάς, λιθογραφία του Bouvier.

Προσωπογραφία του Αλή Πασά. Επιζωγραφισμένη λιθογραφία, Adam Friedel, Λονδίνο, 1826.

Ο Ομέρ Βρυώνης σε πίνακα του 19ου αιώνα που αποδίδεται στον Ντελακρουά. Πινακοθήκη της Αρχιεπισκοπής Κύπρου.

Ο Πασάς του Μπερατίου και στρατηγός Ομέρ Βρυώνης πολυτελώς ενδεδυμένος και με εντυπωσιακό κάλυμμα κεφαλής (τουρμπάνι). Λιθογραφία του Giovani Boggi από το λεύκωμα με 24 πορτρέτα Ελλήνων και Οθωμανών αξιωματούχων που έδρασαν κατά την Ελληνική Επανάσταση με τίτλο: «Collection de portraits des personnages Turcs et Grecs les plus renommés soit par leur cruauté soit par leur bravoure dans la guerre actuelle de la Grèce».

Ο Μαχμούτ πασάς της Λάρισας ή Δράμαλης, λιθογραφία του Boggi.

Μεχμέτ Ρεσίτ πασάς (Κιουταχής). Λιθογραφία από λεύκωμα του Giovanni Boggi. Φλωρεντία, 1825.

[1] Σχετικά με την απόφαση να ανατεθεί η καταστολή της Ελληνικής Επανάστασης σε Αλβανούς μισθοφόρους, βλ. Υψηλή Πύλη προς Χουρσίτ Πασά, 24 Μαρτίου 1822, BOA/Ayniyat 575/105 στο: H. Şükrü Ilıcak (επιμ.), “Those Infidel Greeks”, The Greek War of Independence through Ottoman Archival Documents, Brill, Λέιντεν 2021, σ. 272-273.

[2] Για αυτή τη μία από τις λιγότερο μελετημένες περιόδους της οθωμανικής ιστορίας, βλ. H. Şükrü Ilıcak, «The decade prior to the Greek Revolution: A black hole in Ottoman history», στο: The Greek Revolution in the Age of Revolutions (1776‐1848), Reappraisals and Comparisons, επιμ. Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Routledge, Λονδίνο, 2021, 139-148.

[3] Χρησιμοποιώ τον όρο «αγιάν» (τουρκ. ayan) ως όρο-ομπρέλα για όλους τους επαρχιακούς διαμεσολαβητές της εξουσίας στην Οθωμανική Αυτοκρατορία: τους Βόσνιους καπτάν, τους Κούρδους μiρ, τους Σέρβους κνεζ, τους Ρουμάνους μπογιάρ κ.λπ. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσω και τους κοτζαμπάσηδες, τους οποίους θεωρώ Έλληνες αγιάνηδες, καθώς οι λειτουργίες τους δεν διέφεραν ουσιαστικά από εκείνες των μουσουλμάνων ομολόγων τους. Επιπλέον, οι μουσουλμάνοι επαρχιακοί διαμεσολαβητές της εξουσίας δεν έφεραν πάντοτε τον τίτλο του αγιάν. Μερικοί από τους συνηθέστερους τίτλους που συναντούμε είναι μουτεσελίμης, μουτασαρίφης, ναζίρης και βοϊβόδας, χωρίς ωστόσο ουσιώδεις διαφορές ως προς το κύρος, την εξουσία ή τη σχέση τους με την Υψηλή Πύλη.

[4] Κατάστιχο με τους αγιάνηδες της Μικράς Ασίας που πρέπει να αποστείλουν στρατεύματα, 11 Μαρτίου 1811, BOA/HAT 41621-A..

[5] Κατάστιχο με στρατιώτες που στρατολογήθηκαν στον Μοριά και στα περίχωρά του, 18 Ιανουαρίου 1823, BOA/HAT 39969.

[6] Ε. Πρεβελάκης, Κ. Καλλιατάκη Μερτικοπούλου (επιμ.), Η Ήπειρος, ο Αλή Πασάς και η  Ελληνική Επανάσταση: Προξενικές εκθέσεις του William Meyer από την Πρέβεζα, Ακαδημία Αθηνών, Αθήνα 1996 [εφεξής: ΗΑΕΕ], τόμ. 1, σ. 129, παρατίθεται στο TNA/FO 78-96/62-63.

[7] Η πιο σφοδρή από τις εν λόγω συγκρούσεις ήταν εκείνη ανάμεσα στον Ομέρ Βρυώνη και τον Ιλιάς Πόντα· ήδη τον Δεκέμβριο του 1823 ο πρώτος ζήτησε από την Υψηλή Πύλη φιρμάνι για την εκτέλεση του δευτέρου. Βλ. Εμπουλεμπούντ Μεχμέτ Πασάς (διοικητής Ρούμιλης) προς Υψηλή Πύλη, 15 Δεκεμβρίου 1823, BOA/HAT 21249.

[8] Ο Μάγερ αναφέρει ότι η αντιδημοτικότητα του Ομέρ Βρυώνη μεταξύ των Αλβανών δημιουργούσε πρόσθετα εμπόδια στην επιθυμία του Χουρσίτ Πασά να τους αξιοποιήσει για επιχειρήσεις στην Ακαρνανία και τον Μοριά. Βλ. Meyer προς Hankey, 31 Οκτωβρίου 1822, TNA/CO 136/448/456-459 στο: ΗΑΕΕ, τόμ. 2, σ. 304.

[9] Βλ., π.χ., Μαχμούτ Β’ προς Μεγάλο Βεζίρη, αχρονολόγητο, BOA/HAT 37982.

[10] Meyer προς Maitland, 1 Νοεμβρίου 1821, TNA/CO 136/441/36-37, στο: ΗΑΕΕ 1: 525· Meyer προς Hankey, 23 Νοεμβρίου 1821, TNA/CO 136/442/199-202, στο: ΉΑΕΕ 1: 545· Meyer προς Planta, 22 Δεκεμβρίου 1821, TNA/FO 78/103/205-208, στο: ΗΑΕΕ, 1: 575-576.

[11] Βλ., π.χ., Μανώλης Φανουράκης, «Η “ελληνοαλβανική συμμαχία” του 1821», περ. Δοκιμές, τχ, 8 (1999), σ. 127-156· Dionysis Tzakis, «Epirus», στο: Paschalis M. Kitromilides, Constantinos Tsoukalas (επιμ.), The Greek Revolution: A Critical Dictionary, The Belknap Press of Harvard University Press, Καίμπριτζ 2021, σ. 208-218.

[12] Οι αναφορές του Μάγερ, που αποτελούν τη σημαντικότερη και πιο διεισδυτική μαρτυρία για τη φύση της συνεννόησης Ελλήνων και Αλβανών, τον δείχνουν να αποκαλεί συχνά τους Αλβανούς «αδέρφια» ή «ετεροθαλή αδέρφια» των Ελλήνων, ώστε να υπογραμμίσει τις στενές σχέσεις των δύο πλευρών. Βλ. Meyer προς Hankey, 25 Ιουνίου 1822, TNA/CO 136/448/204-205, στο: ΗΑΕΕ, 2: 130· Meyer προς Adam, 8 Μαΐου 1823, TNA/FO 119/5/2· Meyer προς Strangford, 8 Ιουλίου 1823, TNA/FO 119/5/1.

[13] Meyer προς Hankey, 20 Φεβρουαρίου 1822, TNA/CO 136/448/43-46, στο: ΗΑΕΕ, 2: 27.

[14] Meyer προς G. Canning, 31 Μαρτίου 1824, TNA/FO 78-126/127.

[15] Ό.π.

[16] Για τις ενέργειες των Αλβανών κατά την πολιορκία της Αθήνας, βλ. H. Şükrü Ilıcak, «Revolutionary Athens through Ottoman Eyes (1821-1828), New evidence from the Ottoman State Archives» στο: Maria Georgopoulou, Konstantinos Thanasakis (επιμ.), Ottoman Athens: Archaeology, Topography, History, American School of Classical Studies at Athens, Αθήνα 2019, σ. 243-289.

[17] Για μια πιο ολοκληρωμένη κατανόηση του πολύπλευρου ρόλου που έπαιξαν οι Αλβανοί κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης, βλ. H. Şükrü Ilıcak, Μια διερεύνηση της πολιτικής των Αλβανών κατά τον ελληνικό Αγώνα της Ανεξαρτησίας (1821-1825), ΚΕΑΕ, Αθήνα 2021. Βλ. επίσης Basil C. Gounaris, «Blood Brothers in Despair Greek Brigands, Albanian Rebels and the Greek-Ottoman Frontier, 1829-1831», περ. Cahiers Βalkaniques, τχ. 45 (2018), σ. 1-25· Hakan Erdem, «“Perfidious Albanians” and “Zealous Governors”: Ottomans, Albanians, and Turks in the Greek War of Independence», στο: Antonis Anastasopoulos, Elias Kolovos (επιμ.), Ottoman Rule and the Balkans, 1760‒1850: Conflict, Transformation, Adaptation, University of Crete, Ρέθυμνο 2007, σ. 213-237.

[18] Η Υψηλή Πύλη είχε προβεί σε συστηματική πολεμική προετοιμασία για να καταπνίξει την ελληνική εξέγερση με την εκστρατεία του 1823 [Για πληροφορίες σχετικά με τις στρατιωτικές προετοιμασίες, βλ. Strangford προς G. Canning, 26 Μαρτίου 1823, TNA/FO 78-114/33], αλλά η αποστολή κατέληξε αιφνιδιαστικά σε αποτυχία όταν ο Μπουσάτη άφησε την πολιορκία του Μεσολογγίου στις αρχές του Δεκεμβρίου με το πρόσχημα του χειμώνα και των αντενεργειών των Τόσκηδων. Βλ. Εμπουλεμπούντ Μεχμέτ Πασάς (διοικητής Ρούμιλης) προς Υψηλή Πύλη, 17 Δεκέμβρη 1823, BOA/HAT 38316· Ομέρ Βρυώνης (μουτασαρίφης Ιωαννίνων) προς Υψηλή Πύλη, 7 Δεκεμβρίου 1823, BOA/HAT 38316-C· Εμπουλεμπούντ Μεχμέτ Πασάς (διοικητής Ρούμιλης) προς Υψηλή Πύλη, 27 Δεκεμβρίου 1823, BOA/HAT 38348. Επίσης, βλ. τα έγγραφα BOA/Ayniyat 574/140, 574/300, 1713/179, 1713/180, 1713/200, 1713/201, 1713/203, 1713/204, 1713/206, 1713/229, 580/155 και 581/85 στο: Ilıcak, Those Infidel Greeks.

[19] Για περισσότερα σχετικά με τη μάχη στα Δερβενάκια και τον ρόλο των Αλβανών, βλ. H. Şükrü Ilıcak, «The Prishtina Affair 1821-1823: A Case of Janissary Intervention in Imperial Politics», στο: Yannis Spyropoulos (επιμ.), The Janissaries: Socio-Political and Economic Actors in the Ottoman Empire (17th ‒ Early 19^th Centuries). Halcyon Days in Crete XII: A Symposium Held in Rethymno, 12-14 January 2024, Crete University Press, Ρέθυμνο 2025, σ. 296-298.

[20] Χουρσίτ Πασάς (διοικητής Ρούμιλης) προς Υψηλή Πύλη, 16 Σεπτεμβρίου 1822, BOA/HAT 39917.

[21] Χουρσίτ Πασάς (διοικητής Ρούμιλης) προς τον καπουκεχαγιά του στην Κωνσταντινούπολη, 16 Οκτωβρίου 1822, BOA/HAT 39913-D.

[22] Meyer προς Hankey, 31 Οκτωβρίου 1822, TNA/CO 136/448/456-459, στο: ΗΑΕΕ 2: 304.

[23] Ντουμντούμηδες ή ντουντούμηδες: μειωτικός όρος για Τούρκους από την Μικρά Ασία.

[24] Για την πρωτότυπη επιστολή στα ελληνικά, βλ. BOA/HAT 39917-S· για τη μετάφραση στα οθωμανικά, βλ. BOA/HAT 39917-R.

[25] Χουρσίτ Πασάς (διοικητής Ρούμιλης) προς Υψηλή Πύλη, 8 Οκτωβρίου 1822, BOA/HAT 39900.

[26] Meyer προς Adam, 18 Νοεμβρίου 1822, ΤΝΑ/CO 136/448/540-543 στο: ΗΑΕΕ 2: 319· Meyer προς Adam, 14 Δεκεμβρίου 1822, ΤΝΑ/CO 136/448/513-514 στο: ΗΑΕΕ 2: 345.

[27] Κοινό υπόμνημα των πασάδων Ρεσίτ και Ομέρ προς Υψηλή Πύλη, 4 Δεκεμβρίου 1822, BOA/HAT 39731.

[28] Χαμντουλάχ Πασάς (μεγάλος βεζίρης) προς Μαχμούτ Β’, περιλήψεις διαφόρων σχετικών εγγράφων, 28 Δεκεμβρίου 1822, BOA/HAT 39664· Meyer προς Napier, 8 Οκτωβρίου 1822, ΤΝΑ/CO 136/1271/325-326 στο: ΗΑΕΕ 2: 294.

[29] Χουρσίτ Πασάς (διοικητής Ρούμιλης) προς Υψηλή Πύλη, 8 Οκτωβρίου 1822, BOA/HAT 39868.

[30] Χαμντουλάχ Πασάς (μεγάλος βεζίρης) προς Μαχμούτ Β’, περιλήψεις διαφόρων σχετικών εγγράφων, 28 Δεκεμβρίου 1822, BOA/HAT 39664.

[31] Αναφερόμενος στη μάχη στο Κεφαλόβρυσο, στις 21 Οκτωβρίου / 2 Νοεμβρίου 1822.

[32] Ομέρ Βρυώνης (μουτασαρίφης Ιωαννίνων) προς Υψηλή Πύλη, 30 Νοεμβρίου 1822, BOA/HAT 38779· Κοινό υπόμνημα των πασάδων Ρεσίτ και Ομέρ προς Υψηλή Πύλη, 4 Δεκεμβρίου 1822, BOA/HAT 39731· Εμίν (αγγελιοφόρος του Μεγάλου Βεζιράτου) προς Υψηλή Πύλη, 14 Δεκεμβρίου 1822, BOA/HAT 38757· Κοινό υπόμνημα των πασάδων Ρεσίτ και Ομέρ προς Υψηλή Πύλη, 19 Φεβρουαρίου 1823, BOA/HAT 39966-L.

[33] Ομέρ Βρυώνης (μουτασαρίφης Ιωαννίνων) προς Υψηλή Πύλη, 30 Νοεμβρίου 1822, BOA/HAT 38779.

[34] Εμίν (αγγελιοφόρος του Μεγάλου Βεζιράτου) προς Υψηλή Πύλη, 14 Δεκεμβρίου 1822, BOA/HAT 38757.

[35] Ομέρ Βρυώνης (μουτασαρίφης Ιωαννίνων) προς Υψηλή Πύλη, 30 Νοεμβρίου 1822, BOA/HAT 38779· Κοινό υπόμνημα των πασάδων Ρεσίτ και Ομέρ προς Υψηλή Πύλη, 30 Νοεμβρίου 1822, BOA/HAT 38757-A· Meyer προς Adam, 18 Νοεμβρίου 1822, ΤΝΑ/CO 136/448/540-543 στο:ΗΑΕΕ 2: 319-320.

[36] Meyer προς Gilpin, 16 Νοεμβρίου 1822, TNA/CO 136/448/546-547 στο: ΗΑΕΕ 2: 318.

[37] Το ίδιο πρόσωπο καταγράφεται στις πηγές επίσης ως Άγκο Βασιάρη ή Οσμάν Αγάς.

[38] Xrysomallis προς Meyer, 25 Νοεμβρίου 1822, TNA/CO 136/448/515-516 στο: ΗΑΕΕ 2: 341-342· Λάμπρου Κουτσονίκα, Γενική Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως, Τυπ. Ευαγγελίμου, Δ. Καρακατζάνη, Αθήνα 1863-1864, σ. 190-203· Meyer προς Gilpin, 16 Νοεμβρίου 1822, TNA/CO 136/448/546-547 στο: ΗΑΕΕ 2: 318.

[39] Meyer προς Adam, 18 Νοεμβρίου 1822, ΤΝΑ/CO 136/448/540-543 στο: ΗΑΕΕ 2: 321.

[40] Meyer προς Adam, 8 Μαΐου 1823, TNA/FO 119/5/2.

[41] Meyer προς Gilpin, 20 Νοεμβρίου 1822, ΤΝΑ/CO 136/448/538-539 στο: ΗΑΕΕ 2: 322.

[42] Meyer προς Adam, 21 Νοεμβρίου 1822, TNA/CO 136/448/534-537 στο: ΗΑΕΕ 2: 324.

[43] Χάφιζ Αχμέτ (νάιμπ Λάρισας), 20 Νοεμβρίου 1822, BOA/HAT 35275· Meyer προς Adam, 21 Νοεμβρίου 1822, TNA/CO 136/448/534-537 στο: ΗΑΕΕ 2: 324.

[44] Meyer προς Adam, 26 Νοεμβρίου 1822, TNA/CO 136/448/530-531 στο: ΗΑΕΕ 2:329.

[45] Βλ. H. Şükrü Ilıcak, A Radical Rethinking of Empire: Ottoman State and Society during the Greek War of Independence, 1821-1826, διδακτορική διατριβή, University of Harvard, 2011, κεφ. 4.

[46] Ομέρ Βρυώνης (μουτασαρίφης Ιωαννίνων) προς Υψηλή Πύλη, 30 Νοεμβρίου 1822, BOA/HAT 38779· Meyer προς Gilpin, 16 Νοεμβρίου 1822, TNA/CO 136/448/546-547 στο: ΗΑΕΕ 2: 318· Εμίν (αγγελιοφόρος του Μεγάλου Βεζιράτου) προς Υψηλή Πύλη, 14 Δεκεμβρίου 1822, BOA/HAT 38757· Κοινό υπόμνημα των πασάδων Ρεσίτ και Ομέρ προς Υψηλή Πύλη, 30 Νοεμβρίου 1822, BOA/HAT 38757-A.

[47] Εμίν (αγγελιαφόρος του Μεγάλου Βεζιράτου) προς Υψηλή Πύλη, 14 Δεκεμβρίου 1822, BOA/HAT 38757· Κοινό υπόμνημα των πασάδων Ρεσίτ και Ομέρ προς Υψηλή Πύλη, 8 Δεκεμβρίου 1822, BOA/HAT 39731-A· Κοινό υπόμνημα των πασάδων Ρεσίτ και Ομέρ προς Υψηλή Πύλη, 19 Φεβρουαρίου 1823, BOA/HAT 39966-L· Κοινό υπόμνημα των πασάδων Ρεσίτ και Ομέρ προς Κιοσέ Μεχμέτ Πασά (διοικητής Ρούμιλης), 19 Φεβρουαρίου 1823, BOA/HAT 39682-A· Σιλαχντάρ Αλή Πασάς (μεγάλος βεζίρης) προς Μαχμούτ Β’, περιλήψεις διαφόρων σχετικών εγγράφων, 7 Απριλίου 1823, BOA/HAT 39966-A· Σουλεϊμάν Αγάς (μουτεσελίμης Ιωαννίνων) προς Κιοσέ Μεχμέτ Πασά (διοικητής Ρούμιλης), 5 Φεβρουαρίου 1823, BOA/HAT 39969-F.

[48] Meyer προς Adam, 9 Δεκεμβρίου 1822, ΤΝΑ/CO 136/448/504-508 στο: ΗΑΕΕ 2: 339.

[49] Ό.π., σ. 340.

[50] Ό.π.

[51] Ό.π., σ. 338.

[52] Κοινό υπόμνημα των πασάδων Ρεσίτ και Ομέρ προς Υψηλή Πύλη, 4 Δεκεμβρίου 1822, BOA/HAT 39731.

[53] Εμίν (αγγελιοφόρος του Μεγάλου Βεζιράτου) προς Υψηλή Πύλη, 14 Δεκεμβρίου 1822, BOA/HAT 38757.

[54] Μεγάλος βεζίρης προς Μαχμούτ Β’, αχρονολόγητο (Φεβρουάριος 1823;), BOA/HAT 39086.

[55] Ό.π.

[56] Υψηλή Πύλη προς Μουσταφά Πασά Μπουσάτη (μουτασαρίφης Σκόδρας), 22 Φεβρουαρίου 1823, ΒΟΑ/Ayniyat 578/126 στο: Ilıcak, Those Infidel Greeks, ό.π., σ. 560-61. Για την προσβολή του Μουσταφά πασά από τον Χουρσίτ πασά το προηγούμενο έτος, βλ. Υψηλή Πύλη προς Κιοσέ Μεχμέτ Πασά (διοικητής Ρούμιλης), 22 Φεβρουαρίου 1823, BOA/Ayniyat 578/127, στο ίδιο, 562-564.

[57] Για την κατάσταση του οθωμανικού στόλου κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης, βλ. H. Şükrü Ilıcak, «Η Μάχη του Ναβαρίνου σύμφωνα με τις Οθωμανικές πηγές», περ. Περίπλους Ναυτικής Ιστορίας, τχ. 125 (2023), σ. 16-28.

[58] Εμίν (αγγελιοφόρος του Μεγάλου Βεζιράτου) προς Υψηλή Πύλη, 14 Δεκεμβρίου 1822, BOA/HAT 38757· Ομέρ Βρυώνης (μουτασαρίφης Ιωαννίνων) προς Υψηλή Πύλη, 30 Νοεμβρίου 1822, BOA/HAT 38779.

[59] Γιουσούφ Πασάς Σερρών προς Υψηλή Πύλη, 16 Ιανουαρίου 1823, BOA/HAT 39983.

[60] Ό.π.

[61] Ό.π.

[62] Ό.π.

[63] Ό.π.

[64] Γιουσούφ Πασάς Σερρών προς Υψηλή Πύλη, 30 Ιανουαρίου 1823, BOA/HAT 39966-J.

[65] Άγνωστος χασεκής προς Υψηλή Πύλη, 24 Φεβρουαρίου 1823, ΒΟΑ/ΉΑΤ 39966-B.

[66] Ό.π.

[67] Ό.π.

[68] Χαμντουλάχ Πασάς (μεγάλος βεζίρης) προς Μαχμούτ Β’,  περιλήψεις διαφόρων σχετικών εγγράφων, 28 Δεκεμβρίου1822, BOA/HAT 39664.

[69] Ό.π.

[70] Ρεσίτ Πασάς προς Υψηλή Πύλη, 3 Μαρτίου 1823, ΒΟΑ/ΉΑΤ 39966-D.

[71] Σιλαχντάρ Αλή Πασάς (μεγάλος βεζίρης) προς Μαχμούτ Β’, περιλήψεις διαφόρων σχετικών εγγράφων, 7 Απριλίου 1823, BOA/HAT 39966-A.

[72] Υψηλή Πύλη προς Κιοσέ Μεχμέτ Πασά (διοικητής Ρούμιλης), 2 Απριλίου 1823, BOA/Ayniyat 579/34.

H. Şükrü Ilıcak (Χουσεΐν Σουκρού Ιλιτζάκ)

Επίκουρος Καθηγητής Οθωμανικής Ιστορίας στο ΕΚΠΑ

«Στο ένδοξο αλωνάκι – Μεσολόγγι, Έξοδος 1826». Η έκδοση, Στο ένδοξο αλωνάκι, Μεσολόγγι, Έξοδος 1826, πραγματοποιήθηκε με τη ευκαιρία της ομότιτλης έκθεσης που διοργανώθηκε στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος (ΚΠΙΣΝ) από την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, και τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (20 Μαρτίου – 31 Αυγούστου 2026).

– Οι επισημάνσεις με έντονα γράμματα και οι εικόνες που συνοδεύουν το κείμενο οφείλονται στην Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη.

* Ο Χ. Σουκρού Ιλιτζάκ γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Άγκυρα. Ακολουθώντας τα χνάρια του ρεμπέτικου, άρχισε να αναπτύσσει ένα σοβαρό ενδιαφέρον για την Ελλάδα όταν ήταν στο πανεπιστήμιο. Αποφάσισε να κάνει ακαδημαϊκή καριέρα και να ειδικευτεί στα λεγόμενα «τρία έθνη» της οθωμανικής αυτοκρατορίας, δηλαδή τους Έλληνες, τους Αρμενίους και τους Εβραίους. Συνέχισε τις σπουδές του στην Τουρκία, την Ελλάδα και τις Η.Π.Α. Αναγορεύτηκε διδάκτορας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ το 2011, με τίτλο διατριβής «A Radical Rethinking of Empire: Ottoman State and Society during the Greek War of Independence (1821-1826) [Μία ριζοσπαστική αναθεώρηση της Αυτοκρατορίας: Οθωμανικό κράτος και κοινωνία στη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης]». Η διατριβή του εξετάζει την Ελληνική Επανάσταση ως μία οθωμανική εμπειρία, εξερευνώντας συγκεκριμένα πώς ο Σουλτάνος Μαχμούτ ο Β’ (1808-1839) και η κεντρική κρατική ελίτ προσπάθησαν να την εξηγήσουν και να αντιδράσουν στον ταχύτατα μεταβαλλόμενο κόσμο γύρω τους. Έχει δημοσιεύσει εκτενώς για την Ελληνική Επανάσταση και τα «Τρία Έθνη». Είναι Επίκουρος Καθηγητής Οθωμανικής Ιστορίας στο ΕΚΠΑ.

Σχετικά θέματα: