Αποτύπωση και ιστορική-αρχιτεκτονική τεκμηρίωση του επονομαζόμενου «Πύργου της Βασιλοπούλας» πλησίον του οικισμού Μύλοι Αργολίδας

Αποτύπωση και ιστορική-αρχιτεκτονική τεκμηρίωση του επονομαζόμενου «Πύργου της Βασιλοπούλας» πλησίον του οικισμού Μύλοι Αργολίδας | Κωνσταντίνος Δημητρούλιας

Ο Πύργος της Βασιλοπούλας και της γύρω περιοχής από βόρεια. Φωτογραφία από τον ιστότοπο «Περιήγηση στα Μνημεία της Αργολίδας», Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας.

Εικ. 1. Άποψη του πύργου από τα ΝΑ (φωτ. Κ. Δημητρούλιας).

Ο χάρτης του Battista Agnese του 1554, που περιλαμβάνει την Πελοπόννησο, το κάστρο Κιβερίου (paleocuveri;), καθώς και τον πύργο της Βασιλοπούλας με την ένδειξη «φρυκτωρία Κιβερίου» (guardia cuveri). Ο πύργος της Βασιλοπούλας «guardia cuveri» βρίσκεται στη δυτική παραλία του Αργολικού Κόλπου (Sinus Argolcvs), λίγο πιο νότια από το Άργος και απέναντι από το Ναύπλιο.

Διαβάστε επίσης:ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ - 19 Σεπτεμβρίου 1944: Χούρτγκεν - Σκληρές μάχες στα δάση του Ρήνου - ΠΤΗΣΗ

Τμήμα χάρτη της Αργολιδοκορινθίας του Αντώνη Μηλιαράκη,1886.

Εικ. 2. Άποψη του πύργου από τα ΝΔ, στο βάθος το κάστρο Κιβερίου (φωτ. Ν. Μανιαδάκης).

Εικ. 3. Άποψη του πύργου και του περιβόλου από τα ΝΑ (φωτ. Ν. Μανιαδάκης).

Διαβάστε επίσης:ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ - 19 Σεπτεμβρίου 1356: Δεύτερη μάχη του Πουατιέ, μια ακόμη μεγάλη ήττα των Γάλλων - ΠΤΗΣΗ

Ο πύργος γύρω στις αρχές του 20ου αιώνα (Nicholson Museum/ Woodhouse Archive, Σίδνεϊ).

Ο πύργος γύρω στις αρχές του 20ου αιώνα (Nicholson Museum/ Woodhouse Archive, Σίδνεϊ).

Ο πύργος τη δεκαετία του 1930 (Wallace E. McLeod).

Εικ. 4. Υφιστάμενη κατάσταση, κάτοψη Γ’ και Δ’ στάθμης (σχ. Κ. Δημητρούλιας).

Εικ. 5. Υφιστάμενη κατάσταση, νότια και ανατολική όψη (σχ. Κ. Δημητρούλιας). Εικ. 6. Υφιστάμενη κατάσταση, βόρεια και δυτική όψη (σχ. Κ. Δημητρούλιας).

Εικ. 7. Υφιστάμενη κατάσταση, Τομή Α-Α’ και Τομή Δ-Δ’ (σχ. Κ. Δημητρούλιας).

Εικ. 8. Φάσεις Κατασκευής, ανατολική όψη, Φάσεις Α’ και Γ’ σχ. Κ. Δημητρούλιας). Εικ. 9. Φάσεις Κατασκευής, δυτική όψη, Φάσεις Α’ και Γ’ (σχ. Κ. Δημητρούλιας).

Εικ. 10. Φάσεις Κατασκευής, Τομή Δ-Δ’, Φάσεις Α’ και Γ’ (σχ. Κ. Δημητρούλιας).

Πύργος Βασιλοπούλας. Φωτογραφία: Ηλίας Αντωνάκος.

Πύργος της Βασιλοπούλας: Φωτογραφία από βίντεο του G Traveller, Απρίλιος 2023. Δημοσιεύεται στον ιστότοπο: «Κάστρα της Ελλάδας».

[1]

• Andrews 1978: Κ. Andrews, Castles σf the Morea, Amsterdam.
• Ανδρούδης 2002: Π. Ανδρούδης, Ιστορικές και αρχαιολογικές μαρτυρίες για τον «Πύργο του Αλβανού» της Μονής Χελανδαρίου στο Άγιον Όρος, Βυζαντιακά, 22, 219-245.
• Ανδρούδης 2007: Π. Ανδρούδης, Ο βυζαντινός πύργος στη θέση «Πίνακα» της Κασσάνδρας στη Χαλκιδική, Βυζαντιακά, 26, 247-270.
• Ανδρούδης 2018-2019: Π. Ανδρούδης, Οι βυζαντινοί πύργοι της Χαλκιδικής: ιστορικές και αρχαιολογικές μαρτυρίες, Βυζαντιακά, 35, 281-323.
• Ασδραχάς – Τσαρούχης 1974: Σ. Ασδραχάς – Γ. Τσαρούχης, Ζωγράφος – Μακρυγιάννης, στο: Οι Έλληνες ζωγράφοι. Από τον 19o αι. στον 20o, Τόμος Α’, Αθήνα, 12-61.
• Βαραλής κ.ά. 2011: Ι. Βαραλής – Γ. Τσεκές – Κ. Μπουντούρης, Το λατινικό κάστρο Chiveri στους Μύλους Λέρνας, στο: Οχυρωματική αρχιτεκτονική στην Πελοπόννησο (5ος -15ος αι.), Διεθνές συνέδριο, Ισθμός Κορίνθου 30 Σεπτεμβρίου – 2 Οκτωβρίου 2011, Περιλήψεις, 28-29.
• Bintliff 1996: J. L. Bintliff, The Frankish countryside in central Greece: The evidence from archaeological fιeld survey, στο: Ρ. Lock – G. D. R. Sanders (επιμ.), The Archaeology of Medieval Greece, Oxford, 1-18.
• Bogdanovid 2012: J. Bogdanovid, Life in a Late Byzantine Tower: Examples from Northern Greece, στο: Μ. Johnson – R. Ousterhout – Α. Papalexandrou (επιμ.), Approaches to Byzantine Architecture and its Decoration, Studies in Honor of Slobodan Curcid, Farnham, 187-202.
• Bon 1969: Α. Bon, La Moree franque. Recherches historiques, topographiques et archeologiques sur la principaute d’ Achaie (1205-1430), Paris.
• Bory de Saint-Vincent – Boblaye 1835: J.-Β. G. Μ. Bory de Saint-Vincent – Ε. Le Puillon de Boblaye, Expedition scientifique de Morée. Travaux de la section des sciences physiques, Paris.
• Δημητρούλιας (υπό έκδοση): Κ. Δημητρούλιας, Ιστορική-αρχιτεκτονική τεκμηρίωση και πρόταση επανάχρησης κεντρικού ορθογωνικού πύργου Α τείχους ακρόπολης, Κάστρου Λάρισας Άργους, Βυζαντιακά.
• Ζαμενοπούλου – Χρονοπούλου 1977: Ν. Ζαμενοπούλου – Χρονοπούλου, Πυργόσπιτα σε μικρούς οικισμούς της περιοχής Ναυπλίας, Προστασία Περιβάλλοντος, Άνθρωπος και Χώρος, Αθήνα, 25-32.
• Κοντογιάννης 2012: Ν. Κοντογιάννης, Ανιχνεύοντας την Καταλανική Βοιωτία: Η αμυντική οργάνωση του Δουκάτου των Αθηνών κατά τον 140 αι., στο: Η Καταλανο-αραγωνική κυριαρχία στον Ελληνικό Χώρο, Αθήνα, 67-109.
• Langdon 1995: Μ. Langdon, The mortared towers of Central Greece: An Attic supplement, ABSA, 90, 475-503.
• Lock 1986: Ρ. Lock, The Frankish towers of Central Greece, ABSA, 81, 101-123.
• Loizou 2017: C. Loizou, The medieval towers of Euboea: Their dimension as domestic and landscape phenomena, στο: Ζ. Tankosic – F. Mavridis – Μ. Kosma (επιμ.), An Island Between Τwσ Worlds. The Archaeolσgy of Euboea from Prehistσric to Byzantine Times, Πρακτικά του Διεθνούς Συνεδρίου, Αθήνα, 12-14 Ιουλίου 2013, Αθήνα, 625-638.
• Longnon 1969: J. Longnon, Topographie et archeologie de la Moree Franque [Antoine Bon, La Moree franque. Recherches historiques, topographiques et archeologiques sur la principaute d’ Achaie (1205-1430)], Journal des Savants, 4, 193-242.
• McLeod 1962: W. McLeod, Kiveri and Thermisi, Hesperia, 31:4, 378-392.
• Μηλιαράκης 1886: Α. Μηλιαράκης, Γεωγραφία πολιτική, νέα και αρχαία του Νομού Αργολίδος και Κορινθίας μετά γεωγραφικού πίνακος του Νομού, Αθήναι.
• Ντόκος 2004: Κ. Ντόκος, Κιβέρι – Μύλοι – Σκαφιδάκι, Αργειακή Γη, 2 (Δεκέμβριος 2004), 118-130.
• Πέππας 1990: Ι. Πέππας, Μεσαιωνικές σελίδες της Αργολίδος, Αρκαδίας, Κορινθίας, Αττικής, Αθήνα.
• Σφηκόπουλος 1968: Ι. Σφηκόπουλος, Τα μεσαιωνικά κάστρα του Μορηά, Αθήνα.
• Τσεκές 2001: Γ. Τσεκές, Κάστρο Λάρισα, στο: Α. Τρυποσκούφη – Α. Τσιτούρη (επιμ.), Ενετοί και Ιωαννίτες ιππότες, Δίκτυα οχυρωματικής αρχιτεκτονικής, Πειραματική Ενέργεια Archi-Med, Αθήνα, 104-106.
• Vionis 2014: Α. Vionis, The archaeology oflandscape and material culture in Late Byzantine – Frankish Greece, Pharos, 20:1, 313-346.
• ΥΠΠΟΑ-ΕΦΑ Κορινθίας 2015: ΥΠΠΟΑ-ΕΦΑ Κορινθίας, Αποκατάσταση αρχαιολογικού χώρου Κάστρου Αγιονορίου στην Κορινθία, Αρχαία Κόρινθος.

* Κωνσταντίνος Δημητρούλιας

ΥΠΠΟΑ, Δ/νση Μελετών και Εκτέλεσης Έργων Μουσείων και Πολιτιστικών Κτηρίων.

Αρχαιολογικό Έργο στην Πελοπόννησο 3 (ΑΕΠΕΛ3), Πρακτικά της Γ’ Διεθνούς Επιστημονικής Συνάντησης, Καλαμάτα, 2-5 Ιουνίου 2021. Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Σπουδών, Καλαμάτα, 2024.

– Οι επισημάνσεις με έντονα γράμματα και οι εικόνες χωρίς αρίθμηση οφείλονται στην Αργολική Αρχειακή Βιβλιοθήκη.

* Ο Κωνσταντίνος Δημητρούλιας είναι Δρ. Αρχιτέκτονας Μηχανικός με εκτεταμένη ακαδημαϊκή κατάρτιση και επαγγελματική εμπειρία στην αρχιτεκτονική, τη συντήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη δημόσια διοίκηση. Είναι κάτοχος Διπλώματος Αρχιτεκτονικής από τη Σχολή Αρχιτεκτόνων του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης (Δ.Π.Θ.) και Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης (MSc) στη «Συντήρηση και Αποκατάσταση Ιστορικών Κτηρίων και Συνόλων» από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (Ε.Μ.Π.). Πρόσφατα ολοκλήρωσε τη διδακτορική του διατριβή με τίτλο «Η Πελοπόννησος μετά τη Δ’ Σταυροφορία: χωρική οργάνωση, άμυνα και αρχιτεκτονική των οχυρώσεων» στο ίδιο ίδρυμα.

Σε επαγγελματικό επίπεδο, διαθέτει εκτενή εμπειρία τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Eργάστηκε ως Αρχιτέκτονας Μηχανικός στο Υπουργείο Πολιτισμού, συμβάλλοντας στη μελέτη και υλοποίηση τεχνικών έργων σε μουσεία και πολιτιστικά κτήρια. Η εμπειρία του στον δημόσιο τομέα περιλαμβάνει επίσης θητεία στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας και στον Δήμο Αιγιαλείας, όπου εκπόνησε μελέτες αναπλάσεων, αποκατάστασης και συντήρησης μνημείων και κτηριακών έργων, ενώ παράλληλα επέβλεψε σημαντικά δημόσια έργα. Στα πρώτα στάδια της επαγγελματικής του πορείας εργάστηκε στον ιδιωτικό τομέα ως εξωτερικός συνεργάτης Αρχιτέκτονας Μηχανικός σε εξειδικευμένο αρχιτεκτονικό γραφείο, συμμετέχοντας στην τεκμηρίωση και αποκατάσταση ιστορικών κτιρίων.

Διαβάστε ακόμη: