εξώφυλλο Η ονομασία Νταλιάνι προέρχεται από τη λέξη «Italia» (Ιταλία), καθώς αυτά τα όπλα είτε κατασκευάζονταν στην Ιταλία (κυρίως στη Μπρέσια) είτε ακολουθούσαν ιταλικά κατασκευαστικά πρότυπα. Οι πιστολές ήταν κυρίως τύπου Μικελέ (Miquelet) τα καρυοφύλια τύπου Σαρλεβίλ (Charleville) και οι σπάθες ιππικού υποδείγματος 1813 του Βασιλείου της Νάπολης. Στη φωτογραφία ιταλική πιστόλα με τον χαρακτηριστικό ισπανικό/μεσογειακό μηχανισμό «Miquelet», γνωστά για την αντοχή τους
Λέγεται ότι όταν ο Κολοκοτρώνης είδε τα όπλα του, αναφώνησε με θαυμασμό για την ποιότητά τους. Μάλιστα, η παράδοση αναφέρει ότι από αυτή την πρώτη συνάντηση και την επίδειξη των τουφεκιών καθιερώθηκε το προσωνύμιο «Νταλιάνης» Στη φωτογραφία μουσκέτο Charleville Model 1777 που κατασκευάζονταν στην BresciaΟ Κιουτσούκ Μεχμέτ (Es-Seid Mehmed Emin) ήταν ο Οθωμανός κυβερνήτης (μουχασίλης) της Κύπρου από το 1820 έως το 1822. Περιγράφεται από ιστορικές πηγές ως άνθρωπος με σκληρό και βίαιο χαρακτήρα. Το προσωνύμιο «Κιουτσούκ» σημαίνει «Μικρός» (λόγω του αναστήματός του) και χρησιμοποιείτο για να τον διακρίνει από άλλους αξιωματούχους με το ίδιο όνομα. Με την έκρηξη της Ελληνικής Επανάστασης, ο Κιουτσούκ Μεχμέτ υιοθέτησε σκληρή στάση για να προλάβει αντίστοιχη εξέγερση στην Κύπρο. Συνέταξε μια λίστα με 486 επιφανείς Κυπρίους (ιεράρχες, προκρίτους, δασκάλους), υποστηρίζοντας στον Σουλτάνο ότι η εξόντωσή τους ήταν απαραίτητη για την ασφάλεια του νησιού. Στις 9 Ιουλίου 1821, ημέρα που άρχισαν οι εκτελέσεις στη Λευκωσία, ο Αρχιεπίσκοπος Κυπριανός απαγχονίστηκε, ενώ τρεις μητροπολίτες (Πάφου Χρύσανθος, Κιτίου Μελέτιος και Κυρηνείας Λαυρέντιος) αποκεφαλίστηκαν. Οι σφαγές και οι δημεύσεις περιουσιών συνεχίστηκαν για εβδομάδες, οδηγώντας σε πλήρη τρομοκρατία και αναγκάζοντας πολλούς Κυπρίους να διαφύγουν στην επαναστατημένη Ελλάδα ή στο εξωτερικό.Ο Φιλήμων στο «Δοκίμιον Ιστορικόν» αναφέρει για την κίνηση των σωμάτων μετά τη μεγάλη μάχη: «…το δε ιππικόν του Χατζημιχάλη, καίτοι ολίγον, εφαίνετο πανταχού, παρέχον την εντύπωσιν μεγαλυτέρας δυνάμεως και εκφοβίζον τους διασκορπισμένους Τούρκους οι οποίοι εζήτουν σωτηρίαν εις τας λόχμας.».Ο Μακρυγίαννης αναφέρει στα απομνημονεύματα του «..Εις το αριστερόν των Μύλων ήταν ένα μονοπατάκι κατά το Κυβέρι, να το πιάση ο Κωσταντήμπεγης κι’ ο Χατζημιχάλης, να τους δώσω κι’ ανθρώπους. Τα τείχη του περιβολιού απόξω να τα πιάσω εγώ κι’ όλες εκείνες τις θέσες».Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης αναφέρει στα απομνημονεύματα του «…Ο Χατζημιχάλης με το ιππικόν του έκαμε μίαν έφοδον εις το πεδινόν και εχάλασε πολλούς. Ήτον άνθρωπος φιλότιμος και είχε το σώμα του καλά ενδεδυμένον και εξοπλισμένον με τα δικά του έξοδα. Εκεί εις την Δαβιά και εις τα Τρίκορφα επολέμησε ανδρείως…»Ο Εμίρης Μπεσίρ Σιχάμπ Β΄Αναπαράσταση της απόβασης του Χατζημιχάλη Νταλιάνη στην Άγια ΝάπαΧαλκογραφία του λιμανιού της Βηρυτού το 1838Αψιμαχία ιππικού στη μάχη του Χαϊδαρίου.Το φραγκοκάστελλο στην ΚρήτηΟι προτομές του Χατζημιχάλη Νταλιάνη και του Αργυροκαστρίτη στο Φραγκοκάστελλο
Το έργο με τίτλο: «Χατζημιχάλης Νταλιάνης, ο έμπορος της διασποράς που έγινε πρωτοπόρος του επαναστατικού ιππικού» από τον δημιουργό Δημήτρη Σχορτσανίτη διατίθεται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 4.0 Διεθνές
