Skip to content
Διάρκεια άρθρου: Λιγότερο απο 1 λεπτό Λεπτά

Η κλασικίζουσα εθνογραφία #4

Στην προηγούμενη (3η) ανάρτηση της σειράς περιέγραψα μερικά παραδείγματα κλασικίζουσας εθνογραφίας

Μετά την ίδρυση της Β΄ Βουλγαρικής Αυτοκρατορίας ύστερα από την εξέγερση των αδελφών Άσεν το 1185, οι όροι «Μυσοί» και «Μυσία» χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν τη νέα αυτή πολιτική αρχή με έδρα το Μεγάλο Τάρνοβο της σημερινής Βουλγαρίας. Θα βρείτε αυτή την κλασικίζουσα ορολογία στις ιστορίες των Νικήτα Χωνιάτη, Γεωργίου Παχυμέρη, Νικηφόρου Γρηγορά και Ιωάννη ΣΤ΄ Καντακουζηνού και στον ιστορικό της Αλώσεως Λαόνικο Χαλκοκονδύλη, του οποίου η κλασικίζουσα εθνογραφία είναι ένα μείγμα παραδοσιακής βυζαντινής (λ.χ. «Μυσοί» = Βούλγαροι, «Τριβαλλοί» = Σέρβοι και «Παίονες» = Ούγγροι), ιδιάζουσας προσωπικής (λ.χ. «Έλληνες» = Ρωμαίοι) και τρέχουσας δυτικής (λ.χ. «Ιλλυριοί» = Σλάβοι/Σκλαβούνοι) κλασικίζουσας ορολογίας. Έχω περιγράψει σε παλαιότερη ανάρτηση την μεθόριο «Τριβαλλών»/Σέρβων και «Μυσών»/Βουλγάρων κοντά στα μέρη του Κοσσυφοπεδίου που ο Χαλκοκονδύλης περιγράφει με αφορμή την Μάχη του Κοσσυφοπεδίου (1448) του Ιωάννη Ουνιάδη.

Κλείνω την σημερινή ανάρτηση με δύο ενδιαφέροντα χωρία του Χαλκοκονδύλη:

1. Σύμφωνα με την προσωπική του έρευνα ο Χαλκοκονδύλης έμαθε ότι οι Βούλγαροι λέγονται «Μυσοί» και οι Σέρβοι «Τριβαλλοί» και ότι τα δύο αυτά [«Ιλλυρικά» = σλαβικά] γένη, μπορούν και διακρίνονται μεταξύ τους:

[Χαλκ., 1.32] ἀναπυνθανόμενος εὑρίσκω, ὡς ταύτῃ Βουλγάρους μὲν τούτους, οὕς γε Μυσοὺς ὀνομάζομεν, Σέρβους δὲ ἐκείνους, οὓς καὶ Τριβαλλούς, διακεκρίσθαι ἀπ’ ἀλλήλων ἐς τοὔνομα ξυνηνέχθη ἀπὸ τούτου. τούτω δὲ ἄμφω τὼ γένεε ὡς παντάπασιν ἑτέρω ὄντε ἀλλήλων, καὶ διεστηκότε νομίζεσθαι.

2. «Όσοι γνωρίζουν καλύτερα την ελληνική γλώσσα» (εννοεί την κλασικίζουσα γεωγραφική ορολογία της Γεωγραφίας του Πτολεμαίου), ονομάζουν «κάτω Μυσία» την παραδουνάβια Βουλγαρία που εκτείνεται από το Βιδίνιο μέχρι τον Εύξεινο Πόντο και έχει την βασιλική της έδρα στο Τάρνοβο:

[Χαλκ., 1.39] τοὺς μέντοι Βουλγάρους, οὓς κάτω Μυσίαν καλοῦσιν οἱ ἄμεινον Ἑλληνικῆς ἐπαΐοντες φωνῆς, ἐπίσταμαι καθήκειν ἐπὶ τὸν Ἴστρον ἀπὸ Βιδίνης πόλεως ἔστε ἐπὶ Εὔξεινον πόντον ἐν Τρινάβῳ πόλει τὰ βασίλεια σφίσιν ἀποδεικνυμένους.

Σταματώ εδώ και θα συνεχίσω στην επόμενη ανάρτηση της σειράς με την κλασικίζουσα ορολογία για τους Ρως, τους Ούγγρους και τους Σέρβους.

Το πρωτότυπο άρθρο https://smerdaleos.wordpress.com/2026/08/26/%CE%B7-%CE%BA%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AF%CE%B6%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%B1-%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AF%CE%B1-4/ ανήκει στο smerdaleos .