Διάρκεια άρθρου: Λιγότερο απο 1 λεπτό Λεπτά

Κωστής Παλαμάς: Η Πατρίδα στους νεκρούς της

δένει. Ριζώνω όπου σταθώ. Φως όπου πατώ σπέρνω.
Και μιας αλήθειας και μιας χάρης είμ’ εγώ η μητέρα,
και ήρθα. Τον ύμνο φέρνω.χυτό από μένα, αμάραντο, πιο απάνου απ’ τα στεφάνια
που φέρνουν για να στεφανώσουν το μνημόσυνό σας,
άρχοντες και στρατός και λαός γονατισμένοι εμπρός σας.
Τον ύμνο στην εικόνα σας τεχνίτης που τη λέει
γραφτή με το σμιλάρι του στα μαρμαρένια φύλλα,
τον ύμνο που τ’ αρμονικό του βούισμα τ’ ανταμώνει,
σημαία, με τη βουβή σου ανατριχίλα·
τον ύμνο τον πολύφωνο, και σάλπισμα κι αηδόνι,
φέρνω, να πάει τη δόξα σας βαθιά κρυφά όπου καίει
του Γένους η καρδιά,
καρδιές μου, ήρωες, μάρτυρες, νεκροί γενναίοι, ωραίοι.
Μία, θεία βουλή κι ο σταυρωμός κι ο λυτρωμός, παιδιά!
Κόδροι, Λεωνίδες, Καραΐσκοι στους καιρούς, ακόμα
όσοι με τ’ όνομα και ζείτε και φεγγοβολάτε,
κι εσείς που σα να κρύβεστε και σιωπηλοί περνάτε,
στρατιώτες άγνωστοι, αθλητές ανώνυμοι, το στόμα
που δε σας αχολόγησε το βροντερό της φήμης
και μένετε αλειτούργητοι στην εκκλησιά της μνήμης,
πεσμένοι μου ομολογητές από λογχιά, από βόλι,
κι οι γνωρισμένοι κι οι άγνωροι, δόξες μου, και όμοια, και όλοι.και ο λάκκος και η κορφή.
Πίσω απ’ το μεγαλόκορφο τον Όρβηλο η Ροδόπη
ξεμύτιζε κρυφή.βοσκές, χωριά, νερά.
Ρουμάνια, η λεύκα, η καστανιά, τα πεύκα σαν τα ελάτια
στυλώνονταν γερά.ζώα, λίμνες, λαγκαδιές,
και το ποτάμι το πλατύ, και το παχύ χορτάρι·
μαζί και τις καρδιές.με τ’ άρματα κι ο εχθρός.
Όμως απάνου από τα πολυβόλα, από τα θούρια,
Φούρια η φωνή μου: Εμπρός!Έγινα μες στα σπλάχνα σας ο θεός ο νικηφόρος,
έγινα ο δρόμος πιο λαμπρά προς την αθανασία
που πάει με τη θυσία.του Διάκου και του Μπότσαρη και του Κολοκοτρώνη,
που και λαλούσε κι άνθιζε κι αηδόνι και λουλούδι
μονάκριβο μες στη σκλαβιά το κλέφτικο τραγούδι,—
με τη δροσιά του τραγουδιού στο φλογισμένο στόμα,
με το τραγούδι επέφτατε ματώνοντας το χώμα,
κάτου από τ’ άξιο τ’ άλογο, στο ασώπαστο κανόνι,
πεζοί και καβαλάρηδες, του Μάη κομμένοι οι κλώνοι.
Βάγια, τρισάγια, Λαχανά, Κιλκίς, προσκυνητάρια.
Το αίμα, ο θάνατος, η νίκη, οι πέτρες, τα χορτάρια,
σκάλες προς ύψη επαγγελτά με πάτε, η περηφάνια
η αρχαία με παίρνει, μπάζετε στης ιστορίας μας πάλι
τη δόξα τα Βαλκάνια,
σα να ’διναν τα χέρια λαοί μες στην ανεμοζάλη,
Ροδόπη, σα να γύρευες —ποιός ξέρει— στου πολέμου
τη λύσσα, νύφη, το φιλί του ελληνοδόξαστου Αίμου…θυσιαστήρια, Λαχανά, Κιλκίς,
στη νύχτα του δαρμού σάς ήμουν της αυγής το αστέρι·
για σας είν’ ο ύμνος μου πλατύς.την ίδια εμέ πλατιά σ’ εσάς να καθρεφτίζεται είδα
σε Θεοφάνια μυστικά μ’ όλα της φεγγοβόλα
τα ιστορικά, τα ιδανικά, τα ριζικά της, όλα.Τα μεγαλόφωνα όργανα δοξάζουν τα μεγάλα.
—Η Αθήνα, η Σπάρτη, Ρούμελη, Μοριά! Τετραπλό φτάνει
και τ’ όνομά σας μοναχά για του ύμνου το λιβάνι.
Γη αντρειωμένη, ανταριασμένη γη, Μακεδονία,
στου Γένους τα χρυσόνειρα και τόνος και αγωνία!
Γύρω σου, Ελλάδα ιδεατή, πόσες με σάρκα Ελλάδες!
Χαίρε, και των αρματολών Ήπειρος και του Πύρρου,
των Αλεξάντρων και η ορμή κι ο εξάμετρος του Ομήρου!
Βογκούν τα Δωδεκάνησα… Ζει η Κύπρος, οι Κυκλάδες
χορεύουν πάντα ολόγυρα στην Απολλώνεια Δήλο·
και η Πούλια των Εφτάνησων. Και τα σμαράγδια, τρία,
Χίο, Λέσβο, Σάμο. Η θάλασσα θησαυριστής μας, λάμπει,
και η Κρήτη, ηρώισσα, πάντα εμπρός. Της Θεσσαλίας κι οι κάμποι
πάντα βαστάν και του Αχιλλέα και του Φεραίου το θρύλο.
Του Υδραίου το χέρι θριαμβικά σε κυβερνάει, τιμόνι,
το ξέρουν του αλησμόνητου Βοσπόρου τα νερά,
γυπάετος τ’ αερόπλανο, ρίζωμα το κανόνι,
κάποιος Κανάρης πλάθεται —ποιός ξέρει—στα Ψαρά.
Κι εσύ! ζωή της Ιωνίας! Και μες στα σάβανά σου
σφίγγοντας ευλαβητικά τ’ άγια τα λείψανά σου,
στον κόρφο μου το μητρικό που γύρευες το μνήμα
γρικάς μιας νεκρανάστασης να σε ξυπνάει το κύμα.Σοφία, Εργάνη, Πρόμαχος, η ασπίδα σου, Αθηνά.
Πνέε, ειρηνόφορη χαρά, του ματωμού και οι λύκοι
ουρλιάστε, όμοια σάς πρέπουνε δοξαστικά Ωσαννά!και των ανθρώπων ο βωμός και των εθνών η Ελένη,
και τ’ ανταμώνω στων καιρών τα ρέματα ζωογόνα
τα τρόπαια της Αράχοβας, τα Δελφικά τεμένη.ο ξάστερος εσύ ουρανός και η ξεδιψάστρα η κρήνη,
τον όλβο τον καλείς εσύ, την τύχη εσύ την κάνεις,
καλότυχος θνητός ή λαός που θα τον ξανασάνεις.
Στα πόδια σου άνεργη σπαράζει από τα καταχθόνια
και η καταλύτρα των εθνών η φάγοσσα η Διχόνοια!
Ευλογημένοι όσοι για σε δουλεύουν και «σαρκώσου!»
κράζουν με χέρια ικετικά προς τ’ άπιαστο όνειρό σου.Ποιός την αξία της η ζωή, ποιός δεν αισθάνεται ότι
την έχει από το θάνατο; Κι αν η πατρίδα υπάρχει,
τη ζεις εσύ, στρατιώτη!
Για να τη ζήσεις πολεμάς, καίεσαι, νικάς, πεθαίνεις,
για να καρπίσει η χωραφιά τη σκίζει κι ο οργοτόμος,
τέτοιος και πάντα κι από μιας αρχής της Οικουμένης
γύρω από τον Κυρ Ήλιο της ο άγριος κι ο άγιος νόμος.
Του νόμου αυτού μαυρίζει ο ίσκιος τ’ άστρο της ημέρας,
δράκοντας αίμα ρηγικό μυρίζεται το τέρας.
Όμως από τα ύψη μου κι όποιος τον αντικρίσει
προσκυνητής του θα γενεί, θα ειπεί: «Πλάστρα η φωτιά του!»
Γύφτος, και τα σφυροκοπά στη φλόγα του εδώ κάτου
φύλα νέου κόσμου και παλιού σε Ανατολή, σε Δύση.τυφλού ενός τρόμου ή το κρεμάν ανάερα το σπαθί,
ή πολεμάνε την ψυχή ν’ αράξουν όπου ανθεί
το λησμοβότανο, ίσα εκεί που ζούνε οι λωτοφάγοι.
Κι όσα από με παραδοτά, θρεμμένα, ευλογημένα,
θρησκεία, γη, πίστη, ιδανικά, θυσίες, αγάπες, χρέη,
σα βαρετά, σαν ξεγραφτά, προσβάλοντ’ ένα ένα.
Σε βάθρα, ξόανα βάρβαρα, Μεσσίες ωχροί, θεοί νέοι.συχνά απ’ το χρέος που κυβερνά ιερό τα σωθικά μου,
μου βάζει ατσάλι στην καρδιά και στη ματιά φοβέρα,
το χρέος με δείχνει και μητριά και σκιάχτρο στα παιδιά μου.
Και μην ξαφνίζεστε αν κρατώ την αγριλιά στο χέρι
πλεγμένη σε μαχαίρι.
Στην αγκαλιά μου ταιριαστές και Χάρες και Γοργόνες.
Οι Μαραθώνες —μάθετε— γεννούν τους Παρθενώνες.σαν τα λιοντάρια στήσατε κορμιά και σαν τα κάστρα,
και μες στη μακεδονική ματοθρεμμένη γη
βάλατε την εικόνα μου φερτή σαν από τ’ άστρα
στου Λαχανά και στου Κιλκίς την εκκλησιά την πλάστρα,
πνοές κι αν πλανάστε σ’ άλλη ζωή, λείψανα κι αν κοιμάστε,
σας λειτουργώ στη δόξα μου. Μακαρισμένοι να ’στε! …) Post Views: 29

Το πρωτότυπο άρθρο https://cognoscoteam.gr/archives/49815 ανήκει στο Cognosco Team .

Κωστής Παλαμάς: Η Πατρίδα στους νεκρούς της

OramaMedia Network