Skip to content
Λιγότερο απο 1 λεπτό Διάρκεια άρθρου: Λεπτά

Λύση στο μυστήριο των «υπέρλαμπρων σουπερνόβα»

Τα σουπερνόβα, οι εκρηκτικοί θάνατοι πελώριων γερασμένων άστρων, είναι συνήθως ένα δισεκατομμύριο φορές πιο λαμπρά από τον Ήλιο, ικανά να επισκιάσουν για λίγο ολόκληρους τους γαλαξίες τους. Υπάρχουν όμως και τα σπανιότερα «υπέρλαμπρα σουπερνόβα», δέκα με 100 φορές πιο ισχυρά.

Τα μάγναστρα είναι άστρα νετρονίων με ισχυρό μαγνητικό πεδίο. Καλλιτεχνική απεικόνιση: ESO/L. Calçada

Η θεωρία της γενικής σχετικότητας προβλέπει ότι τα περιστρεφόμενα αντικείμενα μεγάλης μάζα, όπως τα μάγναστρα, παρασύρουν τον χωροχρόνο γύρω τους σε ένα φαινόμενο που ονομάζεται Λενς-Τίρινγκ (Lense-Thirring precession). To φαινόμενο αυτό θα ανάγκαζε τον δίσκο υλικού γύρω από το μάγναστρο να ταλαντώνεται σαν την κορυφή μιας σβούρας.

Και λόγω αυτής της ταλάντωσης, ο δίσκος περιοδικά θα μπλόκαρε ή θα ανακλούσε την ακτινοβολία του μάγναστρου, κάνοντάς το να φαίνεται ότι αναβοσβήνει σαν στροβοσκοπικό φως.

Ο ρυθμός επανάληψης αυτής της ταλάντωσης αυξάνεται όσο μειώνεται η διάμετρος του δίσκου, οπότε η ακτινοβολία αυξομειώνεται όλο και ταχύτερα καθώς το υλικό του δίσκου πέφτει προς το μάγναστρο και τον κάνει να συρρικνώνεται.

Και αυτό είναι που προκαλεί την επιτάχυνση των αυξομειώσεων της λαμπρότητας του σουπερνόβα.

Είναι δύσκολο να συλλάβει κανείς την ποσότητα ενέργειας που απελευθερώνει ένα υπέραμπρο σουπερνόβα.

Όπως είπε ο Φάρα, μια βόμβα υδρογόνου που εκρήγνυται ακριβώς μπροστά στα μάτια σου θα ήταν λιγότερο λαμπρή από ό,τι αν ο Ήλιος έσκαγε σε σουπερνόβα.

Ένα υπέρλαμπρο σουπερνόβα θα ήταν ακόμα λαμπρότερο κατά 10 έως 100 φορές, δεκάδες φορές πιο λαμπρό ακόμα και από ολόκληρο τον Γαλαξία μας.

Κεντρική εικόνα: καλλιτεχνική απεικόνιση μάγναστρου με ασύμμετρο δίσκο συσσώρευσης. Πηγή: Joseph Farah and Curtis McCully

Το πρωτότυπο άρθρο https://www.in.gr/2026/03/14/in-science/space/lysi-sto-mystirio-ton-yperlampron-soupernova/ ανήκει στο Διάστημα – in.gr .