

Σύμφωνα με την έκθεση, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει εδώ και χρόνια ένα αναπτυγμένο νομοθετικό πλαίσιο, ωστόσο εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική απόσταση ανάμεσα στους στόχους που τίθενται και στα πραγματικά αποτελέσματα για τη διατήρηση των θαλάσσιων οικοτόπων και ειδών.
Μακριά από τους στόχους του 2030
Η ευρωπαϊκή στρατηγική για τη βιοποικιλότητα προβλέπει την προστασία του 30% των θαλάσσιων υδάτων της ΕΕ έως το 2030, με το 10% να τελεί υπό αυστηρή προστασία.
Μέχρι σήμερα, όμως, ως προστατευόμενο έχει χαρακτηριστεί περίπου το 14% των θαλάσσιων υδάτων, ενώ λιγότερο από το 1% βρίσκεται σε καθεστώς αυστηρής προστασίας. Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο θεωρεί εξαιρετικά απίθανη την επίτευξη των στόχων έως το 2030.
Παράλληλα, το υφιστάμενο δίκτυο δεν λειτουργεί ως ενιαίο και συνεκτικό οικολογικό σύστημα. Σημαντικά κενά εντοπίζονται κυρίως στην προστασία των οικοτόπων της ανοικτής θάλασσας και των βαθέων υδάτων.
Προστατευόμενες περιοχές χωρίς επαρκή προστασία
Η έκθεση επισημαίνει ότι ο χαρακτηρισμός μιας περιοχής δεν συνοδεύεται αυτομάτως από συγκεκριμένα μέτρα διατήρησης ή περιορισμούς στις δραστηριότητες που μπορούν να βλάψουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Σε επίπεδο ΕΕ δεν υπάρχει ενιαία ταξινόμηση των κατηγοριών προστασίας ούτε κοινή μεθοδολογία για να αξιολογείται αν οι ανθρώπινες δραστηριότητες είναι συμβατές με τους στόχους διατήρησης κάθε περιοχής. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αλιεία και στις πρακτικές που επιβαρύνουν τον θαλάσσιο βυθό, καθώς οι σχετικοί περιορισμοί εφαρμόζονται μόνο σε μικρό μέρος των προστατευόμενων περιοχών.
Αδυναμίες διαπιστώνονται επίσης στη διαχείριση, στη στελέχωση, στη σταθερή χρηματοδότηση και στη συστηματική παρακολούθηση. Από τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος για τις 3.648 θαλάσσιες περιοχές Natura 2000 προκύπτει ότι μόνο το 59% είχε καταρτίσει ή βρισκόταν στη διαδικασία κατάρτισης ειδικού σχεδίου διαχείρισης.
Οι συστάσεις του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου
Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη ώστε:
- να δημιουργηθεί ένα συνεκτικό διευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών,
- ο χαρακτηρισμός των περιοχών να συνοδεύεται από συγκεκριμένα και εφαρμόσιμα μέτρα,
- να ενισχυθεί η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και των υπόλοιπων ενδιαφερομένων,
- να βελτιωθούν η παρακολούθηση και η προσαρμοστική διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών.
- Η προθεσμία που προτείνεται για την εφαρμογή των συστάσεων είναι το τέλος του 2029.
Ο ενδελεχής έλεγχος των πρακτικών διαχείρισης επικεντρώθηκε στην Ιρλανδία, τη Γαλλία και τη Σουηδία. Επομένως, η έκθεση δεν αποτελεί ειδική αξιολόγηση της κατάστασης στην Ελλάδα, αλλά αποτυπώνει ευρύτερες αδυναμίες του ευρωπαϊκού συστήματος προστασίας, οι οποίες αφορούν και τη λειτουργία των θαλάσσιων περιοχών Natura 2000.
Σχετικά αρχεία και πηγές:
Related
Categories: Προστατευόμενες περιοχές, Περιβάλλον



