Skip to content
Διάρκεια άρθρου: Λιγότερο απο 1 λεπτό Λεπτά

Αδελφοί Barbarossa: Πειρατεία, δουλεία και εξουσία στη Μεσόγειο

Δύο αδέλφια από τη Λέσβο κατάφεραν να γίνουν από γιοι ενός αγγειοπλάστη φόβος και τρόμος της Μεσογείου. Ο Aruj και ο Hızır, γνωστοί ως Barbarossa, δεν περιορίστηκαν στην αρπαγή πλοίων και εμπορευμάτων. Έσωσαν πρόσφυγες, αιχμαλώτισαν ανθρώπους, κατέλαβαν πόλεις και συνδέθηκαν με την επέκταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η ιστορία τους αποκαλύπτει έναν κόσμο όπου η θρησκεία, το εμπόριο και η στρατιωτική ισχύς μπλέκονταν διαρκώς — και όπου ο ήρωας της μιας πλευράς μπορούσε να είναι ο εφιάλτης της άλλης.

Από τη Λέσβο στις θαλάσσιες περιπέτειες
Ο Hızır γεννήθηκε τη δεκαετία του 1470 στη Λέσβο. Η μητέρα του ήταν Ελληνίδα ορθόδοξη χριστιανή και ο πατέρας του απόστρατος Τούρκος ιππέας, που ασχολούνταν πλέον με την αγγειοπλαστική. Οι μεταφορές των οικογενειακών προϊόντων στα γειτονικά νησιά πιθανότατα έφεραν τα παιδιά κοντά στη ναυσιπλοΐα. Η καθοριστική ανατροπή ήρθε όταν οι μεγαλύτεροι αδελφοί Aruj και Ilyas δέχθηκαν επίθεση από τους Ιωαννίτες Ιππότες, ενώ ταξίδευαν για εμπορικούς σκοπούς. Ο Ilyas σκοτώθηκε και ο Aruj αιχμαλωτίστηκε.

Η αιχμαλωσία που έγινε αφετηρία εκδίκησης
Ο Aruj πέρασε τρία έως τέσσερα χρόνια στη δουλεία, μέρος των οποίων ως κωπηλάτης σε γαλέρες. Οι συνθήκες ήταν εξοντωτικές: αλυσίδες, ελάχιστη τροφή, βρομιά και συνεχής σωματική καταπόνηση. Τον χειμώνα, όταν τα πλοία έμεναν στα λιμάνια, οι αιχμάλωτοι εργάζονταν σε οχυρώσεις και οικοδομές. Η απελευθέρωσή του, έπειτα από την καταβολή λύτρων από τον πατέρα του, δεν έκλεισε αυτόν τον κύκλο. Ο Aruj στράφηκε εναντίον των Ιωαννιτών, μετατρέποντας την επιθυμία για εκδίκηση σε ναυτική σταδιοδρομία.

Πειρατές ή κουρσάροι με επίσημη άδεια;
Με υποστήριξη τοπικού κυβερνήτη στην Αττάλεια, ο Aruj άρχισε να επιτίθεται σε χριστιανικά πλοία. Σύντομα ενώθηκε μαζί του ο Hızır και τα αδέλφια μετέφεραν τη δράση τους στην Τυνησία. Ήταν κουρσάροι με πολιτική κάλυψη: αποκτούσαν άδεια να χτυπούν συγκεκριμένους στόχους και μοιράζονταν τα κέρδη με τους προστάτες τους. Αντίστοιχα λειτουργούσαν και οι Ιωαννίτες. Για όσους έχαναν την περιουσία ή την ελευθερία τους, ωστόσο, η διαφορά ανάμεσα στην πειρατεία και την εξουσιοδοτημένη επιδρομή είχε μικρή σημασία.

Η τολμηρή αρπαγή που έχτισε τη φήμη τους
Μία από τις εντυπωσιακότερες επιτυχίες τους ήταν η κατάληψη δύο πλοίων που έφεραν τη σημαία του πάπα Julius II: ενός εμπορικού και του πλοίου που το προστάτευε. Η λεία ήταν μεγάλη, αλλά ακόμη μεγαλύτερη ήταν η φήμη που απέκτησαν. Η επιχείρηση προκάλεσε θαυμασμό ακόμη και ανάμεσα στους αντιπάλους τους. Το προσωνύμιο Barbarossa, που στα ιταλικά σημαίνει «κοκκινογένης», συνδέθηκε με τη χαρακτηριστική κόκκινη γενειάδα τους και έγινε όνομα που προκαλούσε φόβο.

Πρόσφυγες και συγκρούσεις με την Ισπανία
Μετά την κατάληψη της Γρανάδας το 1492, οι διώξεις και οι πιέσεις για θρησκευτική μεταστροφή δημιούργησαν κύματα φυγής από την Ισπανία. Οι αδελφοί μετέφεραν μουσουλμάνους πρόσφυγες στη Βόρεια Αφρική, κερδίζοντας την ευγνωμοσύνη τους. Κάποιοι από αυτούς πρόσφεραν αργότερα πληροφορίες για τις ισπανικές ακτές, βοηθώντας τις επιδρομές. Παράλληλα, η Ισπανία επιχειρούσε να δημιουργήσει βάσεις στη Βόρεια Αφρική, επιδιώκοντας ασφάλεια, έλεγχο εμπορικών δρόμων και επέκταση της επιρροής της.

Η δουλεία και στις δύο ακτές
Οι Barbarossa δεν επιτίθεντο μόνο σε πλοία. Σε παράκτιες κοινότητες της Ιταλίας αιχμαλώτιζαν άνδρες, γυναίκες και παιδιά, που κατέληγαν στα σκλαβοπάζαρα της Βόρειας Αφρικής. Όμως η δουλεία δεν περιοριζόταν στη μία πλευρά της Μεσογείου. Μουσουλμάνοι αιχμάλωτοι πωλούνταν επίσης στη Γένοβα, τη Ρόδο, τη Μάλτα και τη Νάπολη. Χρησιμοποιούνταν ως κωπηλάτες, εργάτες και οικιακοί υπηρέτες, ενώ γυναίκες εξαναγκάζονταν και σε παλλακεία. Η θρησκευτική δικαιολόγηση δεν άλλαζε την ανθρώπινη τραγωδία.

Από τις επιδρομές στην εξουσία
Προσκεκλημένοι να αντιμετωπίσουν τους Ισπανούς, οι αδελφοί εγκαταστάθηκαν κοντά στο Αλγέρι. Σε επίθεση στην Μπετζάγια, ο Aruj έχασε ένα χέρι και απέκτησε ασημένιο προσθετικό μέλος. Αργότερα, μέσα σε τοπική αναταραχή, στράφηκε εναντίον του εμίρη του Αλγερίου, τον θανάτωσε και ανέλαβε την εξουσία. Αφού απέκρουσε ισπανική επίθεση το 1516, αναζήτησε οθωμανική στρατιωτική προστασία, παραχωρώντας την ανεξαρτησία του με αντάλλαγμα υποστήριξη.

Ο θάνατος του Aruj και η άνοδος του Hızır
Το 1518, ο Aruj παγιδεύτηκε στην Τλεμσέν από ισπανικές δυνάμεις και τοπικούς συμμάχους τους. Κατά την απόπειρα διαφυγής επέστρεψε για να βοηθήσει άνδρες του και σκοτώθηκε. Ο Hızır κληρονόμησε τον στόλο και την εξουσία του, ανανέωσε την οθωμανική συμμαχία και εξασφάλισε στρατιωτικές ενισχύσεις. Αυτός θα έμενε περισσότερο γνωστός ως Hayreddin Barbarossa, περνώντας από την κουρσάρικη δράση στην ηγεσία του οθωμανικού στόλου.

Γνωρίζατε αυτή την πλευρά της μεσογειακής ιστορίας; Αν το άρθρο σάς φάνηκε ενδιαφέρον, μπορείτε να το μοιραστείτε και να ανακαλύψετε περισσότερα σχετικά θέματα στην ιστοσελίδα μας.

‹