Το ισχυρό Παρατηρητήριο Vera Rubin εντόπισε αυτό που φαίνεται να είναι ένας νέος πλανήτης-νάνος, ο οποίος περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο στα παγωμένα βάθη του διαστήματος, πολύ πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα.
Το αντικείμενο ανακαλύφθηκε από τον Μάθιου Χόλμαν, ερευνητή στο Κέντρο Αστροφυσικής Χάρβαρντ – Σμιθσόνιαν (CfA). Η μεγάλη στιγμή ήρθε στις 13 Οκτωβρίου, όταν ο Χόλμαν «έτρεχε» παλαιότερα δεδομένα του παρατηρητηρίου Rubin μέσα από έναν εξειδικευμένο κώδικα αναζήτησης, τον οποίο είχε αναπτύξει μαζί με τον συνάδελφό του, Κέβιν Νέιπιερ.
Το Παρατηρητήριο Vera Rubin βρίσκεται στην κορυφή του βουνού Cerro Pachón, σε υψόμετρο 2.682 μέτρων στη βόρεια Χιλή, και διαθέτει ένα πρωτεύον κάτοπτρο διαμέτρου 8,4 μέτρων. Το τηλεσκόπιο είδε το «πρώτο φως» τον Απρίλιο του 2025 και ξεκίνησε το κύριο, δεκαετές έργο του τον περασμένο Ιούνιο.
Τα δεδομένα αποκαλύπτουν ότι η τροχιά του 2026 ED138 παρουσιάζει κλίση περίπου 25 μοιρών σε σχέση με το επίπεδο του ηλιακού συστήματος. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι αυτό οφείλεται σε μια παλαιότερη βαρυτική αλληλεπίδραση με τον Ποσειδώνα, η οποία το έβγαλε εκτός ισορροπίας.
Αυτή τη στιγμή, το 2026 ED138 απέχει περίπου 46 αστρονομικές μονάδες (AU) από τον Ήλιο (μία AU ισούται με την απόσταση Γης-Ήλιου). Αυτό σημαίνει ότι βρίσκεται πιο μακριά από τη μέση απόσταση του Πλούτωνα, η οποία αγγίζει τις 40 AU.
Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη πολλά που πρέπει να μάθουμε. Για παράδειγμα, η επιβεβαίωσή του ως πλανήτη-νάνου απαιτεί ακριβή προσδιορισμό του μεγέθους του. Αυτό θα χρειαστεί παρατηρήσεις στο υπέρυθρο φως, κάτι στο οποίο εξειδικεύεται το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA.
«Αν επιβεβαιωθεί ως πλανήτης-νάνος, το ED138 θα ενταχθεί σε μια πολύ μικρή οικογένεια κόσμων», κατέληξε ο Χόλμαν. Με το Rubin να σαρώνει διαρκώς τον ουρανό για τα επόμενα δέκα χρόνια, είναι βέβαιο ότι έρχονται περισσότερες τέτοιες ανακαλύψεις.