Διαστρικός κομήτης που πέρασε σαν φλόγα δίπλα από τον Ηλιο πέρυσι, ίσως είναι σχεδόν τρεις φορές αρχαιότερος του ηλιακού μας συστήματος – και δεν θυμίζει τίποτα από όσα έχουμε παρατηρήσει στο Διάστημα, όπως ανέφεραν αστρονόμοι τη Δευτέρα (22.06), σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian.
Ο κομήτης 3I/Atlas είναι μόλις ο τρίτος επισκέπτης εκτός του ηλιακού μας συστήματος που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας, με την ασυνήθιστη φωτεινότητά του να προσφέρει στους επιστήμονες μια άνευ προηγουμένου ευκαιρία να μελετήσουν κάτι που προήλθε από μακρινό σημείο του γαλαξία μας.
Ο διαστημικός βράχος, που εντοπίστηκε τον περσινό Ιούλιο, προκάλεσε ενθουσιασμό στο διαδίκτυο, με έναν εξέχοντα ερευνητή του Χάρβαρντ να εικάζει ότι ίσως πρόκειται για εξωγήινο διαστημόπλοιο – θεωρία που κατέρριψε η NASA. Τώρα, παρατηρήσεις του από τα ισχυρότερα τηλεσκόπια στον πλανήτη αποκαλύπτουν τα μυστικά του μοναδικού αυτού κομήτη.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, ο 3I/Atlas ενδέχεται να είναι ηλικίας 12 δισεκατομμυρίων ετών, ενώ το ηλιακό μας σύστημα υπολογίζεται ότι σχηματίσθηκε πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.
Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Μάρτιν Κόρντινερ, αστρονόμος του Κέντρου Διαστημικών Πτήσεων Goddard της NASA, αναφέρει στο γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων AFP ότι ο κομήτης είναι «ίσως το αρχαιότερο αντικείμενο που έχει παρατηρηθεί στο ηλιακό μας σύστημα». Ωστόσο, ενδέχεται να υπάρχουν «ακραία σενάρια» που να προσφέρουν διαφορετικές εξηγήσεις για την ασυνήθιστη χημική σύνθεση του κομήτη, προσθέτει.
Η νέα έρευνα βασίζεται στην αναλογία χημικών στοιχείων που ονομάζονται ισότοπα, εντός του κομήτη, η οποία ανιχνεύθηκε από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb και το παρατηρητήριο Alma στη Χιλή. Αυτές οι μετρήσεις «αποκαλύπτουν μια στοιχειακή σύνθεση που δεν μοιάζει με κανένα άλλο σώμα ηλιακού συστήματος», όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η μελέτη.
Σε σύγκριση με τους κομήτες στο ηλιακό μας σύστημα, ο 3I/Atlas διαθέτει 10 φορές περισσότερο δευτέριο –έναν τύπο υδρογόνου που συναντάται συνήθως στο βαρύ ύδωρ– σύμφωνα με τη μελέτη. «Αυτή η υψηλή αφθονία βαρέος ύδατος μπορεί, σύμφωνα με την κατανόησή μας για την αστροχημεία, να συμβεί μόνο σε υπερβολικά ψυχρό περιβάλλον», αναφέρει ο Κόρντινερ στο AFP.
Αυτό σημαίνει ότι ο κομήτης είναι πιθανώς ένα από τα πιο ψυχρά αντικείμενα που έχουν παρατηρηθεί ποτέ στο ηλιακό μας σύστημα, με τα ισοτοπικά στοιχεία να υποδηλώνουν ότι σχηματίστηκε σε ένα περιβάλλον με θερμοκρασία -243 βαθμών Κελσίου, όπως αναφέρει ο Guardian.
Η ακριβής προέλευση αυτού του κομήτη εντός του γαλαξία μας παραμένει μυστήριο, αλλά αυτά τα διαστρικά αντικείμενα σχηματίζονται με τρόπο παρόμοιο με τους κομήτες του ηλιακού μας συστήματος – εκσφενδονίζονται κατά τη διάρκεια του βίαιου σχηματισμού ενός νέου πλανήτη. Χωρίς σύνδεση με κάποιο άστρο, ο 3I/Atlas πιθανότατα πέρασε δισεκατομμύρια χρόνια σε «τεράστιες, αδιανόητες τροχιές γύρω από τον γαλαξία μας», σύμφωνα με τον Κόρντινερ.
Οι επιστήμονες ανίχνευσαν επίσης μια παράξενη έλλειψη χημικού εμπλουτισμού στον κομήτη – γεγονός που υποδηλώνει ότι σχηματίστηκε σχετικά κοντά στη γέννηση των άστρων. Ενδεχομένως πρόκειται για «λείψανο» από μια εποχή που αποκαλείται «κοσμικό μεσημέρι», όταν πολλά άστρα σχηματίζονταν πριν από περίπου 10 δισεκατομμύρια χρόνια.
Παλαιότερα διαστρικά αντικείμενα, όπως ο κομήτης 1I/’Oumuamua, που εντοπίστηκε το 2017, ακολουθούμενος από τον 2I/Borisov το 2019, δεν ήταν αρκετά φωτεινά για τη συλλογή ισοτοπικών στοιχείων. Ο καθηγητής του Χάρβαρντ, Αβι Λεμπ, ο οποίος είχε υπονοήσει ότι ο Oumuamua ίσως ήταν εξωγήινο διαστημόπλοιο –προκαλώντας αντιδράσεις στην κοινότητα των αστρονόμων– έκανε παρόμοιες υποθέσεις και για τον 3I/Atlas, όπως αναφέρει ο Guardian.
Ωστόσο, η NASA απέρριψε αυτή την πιθανότητα. Το Ινστιτούτο Αναζήτησης Εξωγήινης Νοημοσύνης (SETI) ανακοίνωσε τον περασμένο Μάιο ότι δεν βρήκε «την παραμικρή ένδειξη ύπαρξης εξωγήινης τεχνολογίας» στον κομήτη.
Ο αστρονόμος Πέτερ Βέρες, ο οποίος συμμετείχε στην αναγνώριση του κομήτη από το Κέντρο Μικρών Πλανητών της Διεθνούς Αστρονομικής Ενωσης, χαρακτηρίζει την έρευνα ως «συναρπαστική». «Ο κομήτης εγκαταλείπει τώρα το ηλιακό μας σύστημα και δεν θα επιστρέψει ποτέ, επομένως οι μελλοντικές παρατηρήσεις θα γίνονται ολοένα και πιο δύσκολες», εξηγεί στο AFP.
Ωστόσο, οι αστρονόμοι αναμένουν να εντοπίσουν πολλά περισσότερα διαστρικά αντικείμενα τα επόμενα χρόνια, κυρίως χάρη στο νέο αστεροσκοπείο Vera C Rubin στη Χιλή. «Βρισκόμαστε μόλις στην αρχή ενός συναρπαστικού νέου πεδίου, όπου έχουμε πολλά περισσότερα πράγματα να μάθουμε για αυτά τα αντικείμενα – και τι μπορούν να μας πουν για τον γαλαξία μας», αναφέρει ο Κόρντινερ, σύμφωνα με τον Guardian.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News